Ostatnia aktualizacja: 30.09.2014 r., godz. 14:10  Ilość wizyt w ciągu ostatnich 30 dni - 323.827
BOK tel. 95 720 85 40, Formularz kontaktowy
użytkownik
hasło
Wyszukiwarka
Uwzględnij roczniki: 2010 2011 2012 2013 2014
 
A.RACHUNKOWOŚĆ FINANSOWA
A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni temat   powrót do spisu tematów Rachunkowość finansowa - sgk.gofin.pl   następny temat

Potrącenia z wynagrodzeń pracowników


1. Zasady potrącenia należności z wynagrodzenia określone w przepisach Kodeksu pracy

Czy na każde potrącenie z wynagrodzenia za pracę potrzebna jest zgoda pracownika?

W myśl przepisów art. 87 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.), dalej zwanej K.p., z wynagrodzenia za pracę - po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - potrąceniu, bez konieczności uzyskiwania zgody pracownika, podlegają tylko:

1) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,

2) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,

3) zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,

4) kary pieniężne z odpowiedzialności porządkowej, przewidziane w art. 108 K.p., tzn. za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, opuszczanie pracy bez usprawiedliwienia, stawianie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy.

Ponadto bez zgody pracownika z wynagrodzenia za pracę odlicza się, w pełnej wysokości, kwoty wypłacone w poprzednim terminie płatności za okresy nieobecności w pracy, za które pracownik nie zachował prawa do wynagrodzenia (art. 87 § 7 K.p.). Powyższa regulacja nie dotyczy jednak wynagrodzenia nadpłaconego z powodu błędu pracodawcy.

Wszystkie inne potrącenia mogą być dokonywane pod warunkiem uzyskania pisemnej zgody pracownika (art. 91 § 1 K.p.). Zgoda pracownika w formie innej niż pisemna jest nieważna.

Co powinna zawierać zgoda pracownika na potrącenie należności z wynagrodzenia za pracę, wyrażona na piśmie?

Wyrażona na piśmie zgoda pracownika na potrącenie należności z wynagrodzenia za pracę powinna wyraźnie określać należność, którą pracodawca ma potrącać oraz w jakiej częstotliwości i wysokości pracodawca ma dokonywać potrąceń.

Przykładowe wzory takiej zgody zaprezentowano poniżej.
 

Poznań, 12 lipca 2011 r.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

(miejscowość i data)
Włodzimierz Bednarski
ul. Piłsudskiego 25/93
60-246 Poznań
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
(dane pracownika)

Zgoda na potrącenie należności z wynagrodzenia

Wyrażam zgodę na potrącenie z mojego wynagrodzenia za lipiec 2011 r. należności z tytułu nałożonej na mnie przez pracodawcę kary pieniężnej w wysokości 150 zł za nieprzestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
 

Włodzimierz Bednarski
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

(podpis pracownika)

 
Kołobrzeg, 10 sierpnia 2011 r.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
(miejscowość i data)
Beata Kucharska
ul. Plażowa 25/93
78-100 Kołobrzeg
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
(dane pracownika)

Zgoda na potrącanie należności z wynagrodzenia

Wyrażam zgodę na potrącanie z mojego wynagrodzenia za pracę należności z tytułu udzielonej mi przez pracodawcę pożyczki w wysokości 3.000 zł, po 125 zł miesięcznie, począwszy od wynagrodzenia za wrzesień 2011 r.
 

Beata Kucharska
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
(podpis pracownika)

Do jakiej kwoty można dokonywać potrąceń z wynagrodzeń pracowników? Czy przewidziana jest kwota wolna od potrąceń?

W świetle art. 87 § 3 K.p., potrącenia mogą być dokonywane w następujących granicach:

  • do wysokości trzech piątych wynagrodzenia - w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych,

  • do wysokości połowy wynagrodzenia - w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych.

W razie zbiegu potrąceń wymienionych w art. 87 § 1 pkt 1-3 K.p., potrącenia należności innych niż alimentacyjne oraz zaliczek pieniężnych w sumie nie mogą przekroczyć połowy wynagrodzenia, a łącznie z należnościami na pokrycie świadczeń alimentacyjnych - trzech piątych wynagrodzenia.

Natomiast kara pieniężna związana z odpowiedzialnością porządkową za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych oraz zaliczek pieniężnych.

Niezależnie od ograniczeń, o których mowa wyżej, ustawodawca przewidział w większości przypadków kwotę wolną od potrąceń. Gwarantuje ona - zwłaszcza najniżej zarabiającym - zachowanie pewnego minimum bytowego. Powyższe nie dotyczy jedynie należności alimentacyjnych. W pozostałych przypadkach wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:

  • minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,

  • 75% wymienionego wynagrodzenia - przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi,

  • 90% wymienionego wynagrodzenia - przy potrącaniu kar pieniężnych z pracowniczej odpowiedzialności porządkowej.

Kwota wolna od potrąceń przewidziana jest również w przypadku dokonywania potrąceń dobrowolnych (na podstawie art. 91 § 1 K.p.). Jest ona równa wysokości:
  • minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - w przypadku potrącania należności na rzecz pracodawcy,

  • 80% wymienionej wyżej kwoty - przy potrącaniu innych należności.

Należy przy tym zaznaczyć, że przy ustalaniu kwoty wolnej od potrąceń odliczeniu podlega także składka na ubezpieczenie zdrowotne, chociaż nie wynika to z regulacji Kodeksu pracy. Niemniej, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej stoi na stanowisku, że przed rozpoczęciem dokonywania potrąceń, o których mowa w Kodeksie pracy, pracodawca powinien odliczyć z pensji pracownika także składkę zdrowotną.

2. Potrącenie z wynagrodzenia składek na ubezpieczenia grupowe pracowników

Każdy z naszych pracowników objęty jest grupowym ubezpieczeniem na życie. Składki na to ubezpieczenie potrącane są z wynagrodzenia za pracę. Jak zaksięgować takie potrącenie?

Wszelkiego rodzaju potrącenia z wynagrodzenia za pracę zarówno obowiązkowe, jak i dobrowolne, pomniejszają odpowiednio ustaloną sumę wynagrodzeń pracowników, w związku z czym podlegają ewidencji na stronie Wn konta 23-0 "Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń".
 

Potrącenie, o którym mowa w pytaniu, podlega ewidencji księgowej zapisem:
 
      - Wn konto 23-0 "Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń",
      - Ma konto 24 "Pozostałe rozrachunki" 
        (w analityce: Rozrachunki z tytułu składek na ubezpieczenia grupowe pracowników).

Sama zaś wypłata wynagrodzenia na rachunek bankowy pracownika (w kwocie pomniejszonej o składkę ubezpieczeniową) księgowana jest zapisem:
 

      - Wn konto 23-0 "Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń",
      - Ma konto 13-0 "Rachunek bieżący".

3. Kara pieniężna z tytułu odpowiedzialności porządkowej, potrącona z wynagrodzenia pracownika

Na pracownika naszej firmy nałożyliśmy karę pieniężną z tytułu odpowiedzialności porządkowej, którą potrącimy z jego wynagrodzenia. Jak zaksięgować operacje gospodarcze związane z nałożeniem tej kary i jej potrąceniem z wynagrodzenia?

Na podstawie art. 108 K.p., za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy, pracodawca może zastosować karę pieniężną, z której wpływy - zgodnie z art. 108 § 4 K.p. - przeznaczy na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.
 

W świetle art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. g) ustawy o rachunkowości, koszty i przychody związane pośrednio z działalnością operacyjną jednostki, a w szczególności koszty i przychody związane z odszkodowaniami i karami zalicza się do pozostałych kosztów i przychodów operacyjnych. Zatem nałożenie na pracownika kary pieniężnej powinno zostać odniesione na dobro pozostałych przychodów operacyjnych, zapisem:
 

      - Wn konto 23-4 "Pozostałe rozrachunki z pracownikami"
        (w analityce: Konto imienne pracownika),
      - Ma konto 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne".

Zarachowanie potrącenia z listy płac na pokrycie należności (kary pieniężnej) odbywać się będzie zapisem:
 

      - Wn konto 23-0 "Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń",
      - Ma konto 23-4 "Pozostałe rozrachunki z pracownikami"
        (w analityce: Konto imienne pracownika).

Wypłata wynagrodzenia pomniejszonego o kwotę nałożonej na pracownika kary ewidencjonowana będzie, zapisem: Wn konto 23-0, Ma konto 13-0. Z kolei wydatki na cele bhp sfinansowane środkami pochodzącymi z nałożonej kary pieniężnej ujmuje się w księgach rachunkowych na zasadach ogólnych, tj. odnosi się je w koszty działalności operacyjnej na konto zespołu 4 lub 5.

Przykład

I. Założenia:

1. W lipcu 2011 r. pracodawca wymierzył pracownikowi, z uwzględnieniem art. 108 § 3 K.p., karę w wysokości: 150 zł za nieprzestrzeganie przepisów bhp. Pracownik wyraził na piśmie zgodę na potrącenie tej kary z jego wynagrodzenia za lipiec 2011 r.

2. Za lipiec 2011 r. pracownik otrzymał wynagrodzenie brutto w wysokości: 3.500 zł. Z wynagrodzenia potrącono następujące kwoty:

a) składki ZUS ogółem (ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne): 751,66 zł,

b) zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych: 243 zł,

c) kara pieniężna za nieprzestrzeganie przepisów bhp: 150 zł.

3. Pracownikowi wypłacono przelewem wynagrodzenie (pomniejszone m.in. o kwotę kary) w wysokości: 2.355,34 zł

4. Zgodnie z polityką rachunkowości jednostki, koszty działalności podstawowej ujmowane są wyłącznie na kontach zespołu 4.

II. Dekretacja:
 

Opis operacji
Kwota
Konto
Wn
Ma
1. PK - nałożenie na pracownika kary pieniężnej za nieprzestrzeganie przepisów bhp 150,00 zł
23-4
76-0
2. Lista płac:      
   a) wynagrodzenie brutto 3.500,00 zł 40-4
23-0
   b) składki ZUS 751,66 zł
23-0
22
   c) zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych 243,00 zł
23-0
22
   d) kara pieniężna za nieprzestrzeganie przepisów bhp 150,00 zł
23-0
23-4
3. WB - wypłata wynagrodzenia pomniejszonego o kwotę kary pieniężnej 2.355,34 zł
23-0
13-0

III. Księgowania:

Kliknij, aby powiększyć obraz

4. Potrącenia z tytułu egzekucji świadczeń alimentacyjnych

Otrzymaliśmy od komornika zawiadomienie o zajęciu części wynagrodzenia za pracę jednego z naszych pracowników na poczet alimentów. Jak rozliczyć w księgach rachunkowych takie potrącenie?

Pracodawca wezwany przez komornika do przekazywania wierzycielowi lub komornikowi kwot egzekwowanych z wynagrodzenia jest zobowiązany do zastosowania się do wezwania pod rygorem kary.

Ponadto sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych należą do tej grupy potrąceń, przy których pracodawca nie musi uzyskiwać zgody pracownika na ich wykonanie. Musi natomiast pamiętać o tym, że potrącenia z tytułu egzekucji świadczeń alimentacyjnych nie mogą przekroczyć 3/5 wynagrodzenia.
 

Kwota, którą jednostka jako pracodawca zobowiązana jest potrącić z wynagrodzenia pracownika i przekazać na poczet egzekucji alimentacyjnej, podlega księgowaniu (na podstawie listy płac), zapisem:
 

      - Wn konto 23-0 "Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń",
      - Ma konto 24 "Pozostałe rozrachunki"
        (w analityce: Zajęcia komornicze).

Z kolei dokonany przez jednostkę przelew kwoty potrąconej z wynagrodzenia na konto komornika ewidencjonowany jest zapisem:
 

      - Wn konto 24 "Pozostałe rozrachunki"
        (w analityce: Zajęcia komornicze),
      - Ma konto 13-0 "Rachunek bieżący".

Ewidencję księgową operacji związanych z potrąceniem z wynagrodzenia pracownika zajęcia komorniczego przedstawiono na przykładzie liczbowym.

Przykład

I. Założenia:

1. Jednostka otrzymała zawiadomienie od komornika o zajęciu wynagrodzenia pracownika na poczet należności alimentacyjnych na kwotę: 2.000 zł.

2. Pracownik uzyskuje wynagrodzenie w wysokości: 3.108 zł brutto. Do jego wynagrodzenia stosuje się podstawowe koszty uzyskania przychodów (111,25 zł), a pracodawca uprawniony jest do zmniejszenia zaliczki na podatek dochodowy o kwotę: 46,33 zł.

3. Na poczet egzekucji alimentacyjnej pracodawca zobowiązany jest przekazać kwotę: 1.338,91 zł. W związku z tym z wynagrodzenia tego pracownika za lipiec 2011 r. potrącono następujące kwoty:

a) składki ZUS ogółem (ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne): 667,48 zł,

b) zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych: 209 zł,

c) zajęcie komornicze z tytułu egzekucji świadczeń alimentacyjnych: 1.338,91 zł (w tym przypadku potrącenie może być dokonane do wysokości trzech piątych wynagrodzenia).

4. Pracownikowi wypłacono przelewem wynagrodzenie (pomniejszone m.in. o kwotę zajęcia komorniczego) w wysokości: 892,61 zł

5. Zgodnie z polityką rachunkowości jednostki, koszty działalności podstawowej ujmowane są wyłącznie na kontach zespołu 4.

II. Dekretacja:
 

Opis operacji
Kwota
Konto
Wn
Ma
1. Lista płac:      
   a) wynagrodzenie brutto
3.108,00 zł
40-4
23-0
   b) składki ZUS
667,48 zł
23-0
22
   c) zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych
209,00 zł
23-0
22
   d) zajęcie komornicze z tytułu egzekucji świadczeń alimentacyjnych
1.338,91 zł
23-0
24
2. WB - wypłata wynagrodzenia pomniejszonego o kwotę zajęcia komorniczego
892,61 zł
23-0
13-0
3. WB - przelew na konto komornika kwoty potrąconej z wynagrodzenia
1.338,91 zł
24
13-0

III. Księgowania:

Kliknij, aby powiększyć obraz

 
A.RACHUNKOWOŚĆ FINANSOWA
A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni temat   powrót do spisu tematów Rachunkowość finansowa - sgk.gofin.pl   następny temat

Sklep internetowy - sklep.gofin.plSklep internetowy - sklep.gofin.pl

Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60