Ostatnia aktualizacja: 24.10.2014 r., godz. 13:26  Ilość wizyt w ciągu ostatnich 30 dni - 362.025
BOK tel. 95 720 85 40, Formularz kontaktowy
użytkownik
hasło
Wyszukiwarka
Uwzględnij roczniki: 2010 2011 2012 2013 2014
 
I.ZAGADNIENIA OPRACOWANE KOMPLEKSOWO
A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni temat   powrót do spisu tematów Zagadnienia opracowane kompleksowo - sgk.gofin.pl   następny temat

Anulowanie faktury - skutki podatkowe i ujęcie bilansowe


1.1. Kiedy można anulować fakturę?

Żaden przepis ustawy o VAT ani rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy nie reguluje kwestii anulowania faktur. W praktyce ukształtował się jednak pogląd, że anulowanie faktury możliwe jest jedynie wówczas, gdy nie została ona wprowadzona do obrotu. Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy faktura dokumentuje zdarzenie, które w rzeczywistości nie wystąpiło, faktura została wystawiona na podmiot, który nie był nabywcą towaru (usługi) lub gdy nabywca nie odebrał towaru i nie doszło do transakcji. Takie też stanowisko zaprezentował Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 19 sierpnia 2010 r., nr IPPP2/443-397/10-4/KOM:

"(...) w przypadku sporządzenia faktur dokumentujących czynności, które nie doszły do skutku, Wnioskodawca ma prawo anulować takie faktury pod warunkiem, że nie zostały one wprowadzone do obrotu prawnego. Anulowanie faktury dotyczy tylko tych przypadków, gdy faktura dokumentuje czynność niedokonaną. (...)"

WAŻNE: Anulowanie faktury możliwe jest jedynie w wyjątkowych sytuacjach i nie może być stosowaną praktyką podatkową. Ponadto anulowanie faktury może dotyczyć tylko tych przypadków, gdy faktura dokumentuje czynność faktycznie niedokonaną.

Jak podkreślają organy podatkowe, podatnik powinien dołożyć należytej staranności przy dokumentowaniu zaistniałych zdarzeń gospodarczych, aby nie było konieczności anulowania wystawianych faktur.

W przypadku anulowania faktury VAT, sprzedawca (wystawca faktury) winien posiadać w swojej dokumentacji zarówno kopię, jak i oryginał tej faktury z dokonaną na niej adnotacją unieważniającą fakturę (np. "anulowano dnia..."). Adnotacja ta powinna uniemożliwić powtórne wydanie i wykorzystanie tej faktury.

Zwrot faktury przez nabywcę

Organy podatkowe zazwyczaj przyznają prawo do anulowania faktury, którą wprawdzie wysłano kontrahentowi, lecz została przez niego zwrócona. Tak uznał przykładowo Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z 1 czerwca 2011 r., nr ILPP1/443-364/11-4/KŁ.

W przedmiotowej sprawie kontrahent nie dotrzymał terminu wypowiedzenia umowy. Podatnik wystawiał na tego kontrahenta za okres wypowiedzenia faktury, pomimo że w tym okresie żadne usługi nie były świadczone. Kontrahent faktury te odsyłał jako niezasadne. Sprawa trafiła do sądu, który uznał, że pieniądze za okres nieświadczenia usługi są nienależne. Podatnik pytał, czy w takim przypadku może anulować faktury, czy też powinien wystawić faktury korygujące. Organ podatkowy stwierdził, że skoro faktury nie zostały przyjęte przez kontrahenta, brak jest podstaw do wystawienia faktur korygujących. Korekty bowiem wystawia się - co do zasady - do dokumentów posiadanych przez nabywcę, tj. faktur, które weszły do obiegu prawnego. Prawidłowe jest zatem anulowanie ww. faktur.

Organ podatkowy zaznaczył również, że jeżeli faktury zostały wykazane w deklaracji VAT, ich anulowanie zobowiązuje podatnika do dokonania korekty deklaracji za miesiąc, w którym zostały one rozliczone.

Wystawienie faktury na błędnego nabywcę

Zasadą jest, że faktury koryguje się poprzez wystawienie faktury korygującej. Należy przy tym pamiętać, że prawo do obniżenia podatku należnego uzależnione jest od otrzymania potwierdzenia odbioru korekty przez nabywcę. Jeżeli jednak faktura została wystawiona na błędnego nabywcę, zapewne nie podpisze on faktury korygującej. W takim przypadku zasadne jest anulowanie faktury. Podatnik powinien jednak zadbać o to, aby nabywca, który otrzymał błędną fakturę, zwrócił jej oryginał. Inaczej anulowanie faktury może zostać zakwestionowane.

Anulowanie faktury, gdy czynność została wykonana

Organy podatkowe podkreślają, że anulowanie faktury możliwe jest tylko wówczas, gdy faktura dokumentuje czynność niedokonaną. Nie jest zatem możliwe anulowanie faktury w przypadku, gdy dostawa (usługa) została faktycznie wykonana, pomimo że kontrahent odmawia jej przyjęcia i odsyła bez księgowania. Tak uznał przykładowo Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 6 maja 2011 r., nr IBPP1/443-234/11/AZb.

W przedmiotowej sprawie lider konsorcjum dokonał jednostronnego rozliczenia wykonanych przez podatnika (partnera) robót w ramach realizacji przedmiotowej inwestycji i w rozliczeniu tym uwzględnił m.in. koszty innych podwykonawców. Podatnik nie zgodził się z przedstawionym rozliczeniem i wystawił na lidera fakturę. Faktura ta została jednak przez lidera zwrócona, bez księgowania. Podatnik uznał, że skoro faktura nie została nigdy zaakceptowana przez odbiorcę, to pomimo że została ona zarachowana na przychody należne, a VAT z niej wynikający wykazany w deklaracji VAT-7, możliwe jest jej anulowanie. Organ podatkowy nie zgodził się z tym stanowiskiem:

"(...) Anulowanie faktury dotyczy tylko tych przypadków, gdy faktura dokumentuje czynność niedokonaną, co nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. Zauważyć bowiem należy, iż Wnioskodawca wskazuje, iż wystawiona przez niego faktura VAT dotyczy faktycznie wykonanych przez niego robót budowlanych. Potwierdzeniem wykonania tychże robót jest w tej sytuacji, co zaznaczył Wnioskodawca, jednostronny protokół odbioru robót podpisany przez Wnioskodawcę (...). Nie została zatem spełniona przesłanka umożliwiająca dokonanie anulowania wystawionej faktury. (...)"


1.2. Skutki anulowania faktury w podatku dochodowym

Zasadniczo przychód podatkowy wykazuje się w dniu wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż w dniu:

1) wystawienia faktury albo

2) uregulowania należności.

Zatem wystawienie faktury i wysłanie towaru nabywcy powoduje powstanie przychodu podatkowego. Jeżeli następnie faktura ta zostanie anulowana (np. z powodu odmowy przyjęcia towaru przez nabywcę i odesłanie towaru wraz z fakturą), przychód ten należałoby odpowiednio skorygować. Korekta ta - co do zasady - powinna być wykazana w miesiącu (kwartale) wykazania przychodu.

Ponieważ jednak w przedmiotowej sprawie chodzi o obniżenie przychodu podatkowego, to ze względu na to, że w ciągu roku zaliczka na podatek obliczana jest od dochodu osiągniętego od początku roku (tj. z uwzględnieniem uzyskanych przychodów i poniesionych kosztów od początku roku), naszym zdaniem, nie będzie błędem, jeżeli korektę przychodu podatnik uwzględni w miesiącu (kwartale), w którym anulował fakturę. Takie postępowanie jest o tyle zasadne, że nie powoduje konieczności występowania o ewentualną nadpłatę podatku. Nie powinno być również kwestionowane przez organy podatkowe, gdyż należność budżetowa nie została uszczuplona.

Uwaga! Powyższe nie powinno być jednak stosowane na przełomie roku. Przykładowo, jeżeli podatnik w 2011 r. anulował fakturę wystawioną w 2010 r., zdarzenie to powinno być uwzględnione w rozliczeniu podatku za 2010 r. Natomiast gdy podatnik dokonał już rozliczenia rocznego, powinien złożyć jego korektę.


1.3. Anulowanie faktury - ujęcie bilansowe

W księgach rachunkowych anulowanie faktury sprowadza się generalnie do:

1) skreślenia dotychczasowej treści (ten sposób korekty może być stosowany przy ręcznym prowadzeniu ksiąg, gdy anulowanie faktury następuje przed zamknięciem danego miesiąca) lub

2) wprowadzenia do ksiąg rachunkowych dowodu zawierającego korekty błędnych zapisów, dokonywane tylko zapisami dodatnimi albo tylko ujemnymi (dotyczy korygowania zapisów po zamknięciu miesiąca lub prowadzenia księgi przy użyciu komputera).

Anulowanie faktury zapisami dodatnimi (storno czarne) polega na wprowadzeniu zapisu korygującego na tych samych kontach, na których zaewidencjonowano pierwotną fakturę, lecz po stronie przeciwnej. Ponieważ jednak ten sposób korekty zniekształca obroty na koncie, w takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowo tzw. zapisu technicznego. Zapis ten polega na dokonywaniu po obu stronach tego samego konta zapisu takich samych kwot, lecz ze znakiem ujemnym.

Natomiast jeżeli jednostka dokonuje storna czerwonego, wprowadza zapis za pomocą liczb ujemnych, po tych samych stronach, na których została zaksięgowana pierwotna faktura.

WAŻNE: W księgach rachunkowych zapisu potwierdzającego anulowanie faktury można dokonać na podstawie dowodu PK "Polecenie księgowania". Do dowodu tego należałoby dołączyć dokumenty wyjaśniające przyczynę anulowania faktury (np. kopertę z adnotacją, iż nabywca nie odebrał towaru lub odmówił jego odbioru), a także anulowaną fakturę.

Jeżeli natomiast anulowanie nastąpi przed wprowadzeniem faktury pierwotnej do ksiąg, można odstąpić od księgowania takiego dokumentu.

Przykład

W dniu 25 sierpnia 2011 r. pan X w ramach działalności gospodarczej sprzedał towar handlowy o wartości 1.000 zł netto plus VAT 230 zł. Towar wraz z wystawioną fakturą przesłał klientowi w tym samym dniu. Ponieważ klient nie odebrał towaru, wrócił on - wraz z fakturą - do sprzedawcy w dniu 27 września br. Tego samego dnia pan X anulował przedmiotową fakturę (do transakcji nie doszło).

Ponieważ fakturę anulowano po rozliczeniu VAT za sierpień, pan X będzie musiał złożyć korektę deklaracji VAT za ten miesiąc, pomniejszając odpowiednio VAT należny. Do korekty tej należy dołączyć przyczynę jej sporządzenia.

Obniżenia przychodu (i dochodu) podatnik może natomiast dokonać w rozliczeniu za wrzesień br.

Dekretacja w sierpniu br.:
 

Opis operacji:
Kwota
(w zł)
Konto
Dla celów podatku dochodowego
Wn Ma
1. Faktura dokumentująca sprzedaż towaru:        
   a) kwota brutto:
1.230
20
 
-
   b) VAT należny:
230
 
22-2
-
   c) kwota netto:
1.000
 
73-0
Przychód podatkowy
2. WZ - wydanie towaru (kwota przykładowa):
900
73-1
33
Koszt podatkowy

Dekretacja we wrześniu br.:
 

Opis operacji:
Kwota
(w zł)
Konto
Dla celów podatku dochodowego
Wn
Ma
3. PK - Anulowanie faktury (storno czerwone):        
   a) kwota brutto:
- 1.230
20
 
-
   b) VAT należny:
- 230
  22-2
-
   c) kwota netto:
- 1.000
  73-0
Korekta przychodu podatkowego
4. PZ - przyjęcie towaru (korekta kosztów):
- 900
73-1 33
Korekta kosztu podatkowego

Kliknij, aby powiększyć obraz

 
I.ZAGADNIENIA OPRACOWANE KOMPLEKSOWO
A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni temat   powrót do spisu tematów Zagadnienia opracowane kompleksowo - sgk.gofin.pl   następny temat

Sklep internetowy - sklep.gofin.plSklep internetowy - sklep.gofin.pl

Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60