Ostatnia aktualizacja: 2.09.2014 r., godz. 07:20  Ilość wizyt w ciągu ostatnich 30 dni - 238.738
BOK tel. 95 720 85 40, Formularz kontaktowy
użytkownik
hasło
Wyszukiwarka
Uwzględnij roczniki: 2010 2011 2012 2013 2014
 
A.RACHUNKOWOŚĆ FINANSOWA
 I.Sporządzamy sprawozdanie finansowe za 2010 r.
A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni temat   powrót do spisu tematów Sporządzamy sprawozdanie finansowe - sgk.gofin.pl   następny temat

Pozycje kosztów i przychodów wykazywane w rachunku zysków i strat po skompensowaniu

Czy wszystkie koszty i przychody należy w rachunku zysków i strat wykazywać oddzielnie? Czy istnieją jakieś pozycje, które należy ze sobą kompensować?

Przepisy art. 7 ust. 3 ustawy o rachunkowości stanowią, iż wartość poszczególnych składników aktywów i pasywów, przychodów i związanych z nimi kosztów, jak też zysków i strat nadzwyczajnych ustala się oddzielnie. Nie można kompensować ze sobą wartości różnych co do rodzaju aktywów i pasywów, przychodów i kosztów związanych z nimi oraz zysków i strat nadzwyczajnych.

Ponadto, zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o rachunkowości, w rachunku zysków i strat wykazuje się oddzielnie przychody, koszty, zyski i straty oraz obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego za bieżący i poprzedni rok obrotowy.
 

Generalnie w rachunku zysków i strat - sporządzanym zarówno w wariancie porównawczym, jak i kalkulacyjnym - przychody i koszty z nimi związane wykazuje się oddzielnie, tzn. w odrębnych pozycjach tego sprawozdania.

Wyjątkiem od zasady odrębnego wykazywania w rachunku zysków i strat przychodów i kosztów są przychody i koszty z tytułu różnic kursowych, przychody i koszty uzyskane ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych oraz przychody i koszty związane ze zbyciem aktywów finansowych zaliczonych do inwestycji. Pozycje te wykazuje się "per saldo", tzn. po skompensowaniu.

1.1. Prezentacja różnic kursowych

Obowiązek kompensowania różnic kursowych wynika z art. 42 ust. 3 ustawy o rachunkowości. W myśl bowiem zawartych w nim postanowień, wynik operacji finansowych stanowi różnicę między przychodami finansowymi, w szczególności z tytułu dywidend (udziałów w zyskach), odsetek, zysków ze zbycia oraz aktualizacji wartości inwestycji finansowych, nadwyżki dodatnich różnic kursowych nad ujemnymi, a kosztami finansowymi, w szczególności z tytułu odsetek, strat ze zbycia oraz aktualizacji wartości inwestycji finansowych, nadwyżki ujemnych różnic kursowych nad dodatnimi.

Przy czym na wynik finansowy nie wpływają odsetki, prowizje oraz różnice kursowe korygujące wartość początkową środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.

W księgach rachunkowych dodatnie i ujemne różnice kursowe ujmuje się odrębnie, tzn. dodatnie różnice kursowe - na koncie 75-0 "Przychody finansowe", a ujemne różnice kursowe - na koncie 75-1 "Koszty finansowe".

Natomiast w rachunku zysków i strat dodatnie i ujemne różnice kursowe prezentuje się w następujący sposób:

1) nadwyżkę dodatnich różnic kursowych (zarachowanych na koncie przychodów finansowych) nad ujemnymi różnicami kursowymi (zarachowanymi na koncie kosztów finansowych) wykazuje się w przychodach finansowych w pozycji J.V (wariant kalkulacyjny) lub G.V (wariant porównawczy) - jako "Inne przychody finansowe",

2) nadwyżkę ujemnych różnic kursowych (zarachowanych na koncie kosztów finansowych) nad dodatnimi różnicami kursowymi (zarachowanymi na koncie przychodów finansowych) wykazuje się w kosztach finansowych odpowiednio w pozycji K.IV (wariant kalkulacyjny) lub H.IV (wariant porównawczy) - jako "Inne koszty finansowe".

Przykład

I. Założenia:

1. Na dzień bilansowy jednostka posiadała nierozliczone rozrachunki wyrażone w walutach obcych. Ich wartości w momencie powstania były następujące:

a) należność od kontrahenta "X": 17.000 EUR × 3,80 zł/EUR = 64.600 zł,

b) zobowiązanie wobec kontrahenta "Z": 9.000 EUR × 3,70 zł/EUR = 33.300 zł.

2. Na dzień bilansowy średni kurs NBP, po którym należało wycenić rozrachunki w walucie obcej wynosił: 3,9603 zł/EUR. W związku z wyceną bilansową powstały następujące różnice kursowe:

a) dodatnia różnica kursowa od należności:

17.000 EUR × (3,9603 zł/EUR - 3,80 zł/EUR) = 2.725,10 zł,

b) ujemna różnica kursowa od zobowiązania:

9.000 EUR × (3,9603 zł/EUR - 3,70 zł/EUR) = 2.342,70 zł.

3. Rachunek zysków i strat jednostka sporządza w wersji porównawczej.

II. Dekretacja:
 

Opis operacji
Kwota
Konto
Wn
Ma
1. PK - różnice kursowe z wyceny bilansowej:      
   a) dotyczące należności
2.725,10 zł
20
75-0
   b) dotyczące zobowiązań
2.342,70 zł
75-1
21

III. Księgowania:

Kliknij, aby powiększyć obraz

IV. Prezentacja w rachunku zysków i strat:

W rachunku zysków i strat sporządzonym za 2010 r., w przychodach finansowych (w pozycji G.V) jednostka wykaże nadwyżkę dodatnich różnic kursowych nad ujemnymi w kwocie: 2.725,10 zł - 2.342,70 zł = 382,40 zł.

Fragment rachunku zysków i strat w wersji porównawczej

Wiersz
Wyszczególnienie
Dane za 2010 r. 
(w złotych)
G.
Przychody finansowe (...)
382,40
V.
Inne (...)
382,40

1.2. Prezentacja wyniku ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych

Obowiązek kompensowania przychodów i kosztów dotyczących zbycia niefinansowych aktywów trwałych wynika z załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości. W załączniku tym podano, iż w rachunku zysków i strat jednostki wykazują m.in. w pozycji pozostałych przychodów operacyjnych lub pozostałych kosztów operacyjnych odpowiednio zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych (pozycja G.I - wariant kalkulacyjny i D.I - wariant porównawczy) lub stratę ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych (pozycja H.I - wariant kalkulacyjny i E.I - wariant porównawczy).
 

Wynik ze zbycia aktywów niefinansowych, zaliczany do wyniku pozostałej działalności operacyjnej, obejmuje zbycie (tzn. sprzedaż i rozchody z innych tytułów, np. wydanie w formie aportu, nieodpłatne przekazanie) aktywów trwałych o charakterze niefinansowym, czyli środków trwałych, środków trwałych w budowie, wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji w nieruchomości i prawa.

W księgach rachunkowych przychody i koszty ze zbycia ww. składników majątku ujmuje się oddzielnie, tzn. przychody ze zbycia - na koncie 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne", a koszty związane ze zbyciem - na koncie 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne".

Natomiast w rachunku zysków i strat należy wykazać tylko wynik osiągnięty na zbyciu - w postaci różnicy pomiędzy przychodami uzyskanymi z ich zbycia a kosztami związanymi ze zbyciem. Gdy przychody są większe, wykazuje się zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych - odpowiednio w pozycji G.I lub D.I. W sytuacji odwrotnej powstaje strata z tego tytułu, którą należy wykazać w pozycji H.I lub E.I. rachunku zysków i strat.

Przykład

I. Założenia:

1. W 2010 r. jednostka sprzedała środek trwały. Wartość początkowa środka trwałego wynosiła: 58.000 zł, dotychczasowe odpisy amortyzacyjne: 39.000 zł, a wartość nieumorzona: 19.000 zł.

2. Faktura VAT dokumentująca sprzedaż środka trwałego, wystawiona w grudniu 2010 r., opiewała na kwotę brutto: 30.500 zł (w tym VAT: 5.500 zł).

3. Jednostka sporządza kalkulacyjny rachunek zysków i strat.

II. Dekretacja:
 

Opis operacji
Kwota
Konto
Wn
Ma
1. Faktura VAT dokumentująca sprzedaż środka trwałego:      
   a) łączna kwota należności
30.500 zł
24
 
   b) VAT należny
5.500 zł
 
22-2
   c) wartość w cenie sprzedaży netto
25.000 zł
 
76-0
2. LT - rozchód środka trwałego w związku z jego sprzedażą:      
   a) dotychczasowe umorzenie
39.000 zł
07-1
01
   b) wartość nieumorzona
19.000 zł
76-1
01

III. Księgowania:

Kliknij, aby powiększyć obraz

IV. Prezentacja w rachunku zysków i strat:

W rachunku zysków i strat sporządzonym za rok 2010, w pozycji G.I. "Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych" jednostka wykaże zysk ze zbycia środka trwałego w kwocie: 25.000 zł - 19.000 zł = 6.000 zł.

Fragment rachunku zysków i strat w wersji kalkulacyjnej

Wiersz
Wyszczególnienie
Dane za 2010 r. 
(w złotych)
G. 
Pozostałe przychody operacyjne (...)
6.000
I.
Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych (...)
6.000

1.3. Prezentacja wyniku ze zbycia aktywów finansowych zaliczanych do inwestycji

Według tej samej zasady, co przychody i koszty z tytułu zbycia niefinansowych aktywów trwałych (tzn. "per saldo"), w rachunku zysków i strat wykazywane są również przychody i koszty związane ze zbyciem inwestycji (aktywów finansowych zaliczonych do inwestycji).

Oznacza to, że w rachunku zysków i strat nie wykazuje się odrębnie kosztów i przychodów z tytułu sprzedaży aktywów finansowych zaliczonych do inwestycji (np. akcji i udziałów), lecz jedynie wynik finansowy (zysk lub stratę) ze sprzedaży tych aktywów.

Przypomnieć przy tym należy, iż w przypadku sprzedaży takich aktywów przychodami jest wartość w cenie sprzedaży udziałów, akcji i dłużnych papierów wartościowych długoterminowych i krótkoterminowych, a kosztami - wartość tych aktywów w cenach nabycia, skorygowana o ewentualne odpisy aktualizujące.

Operację sprzedaży aktywów finansowych zaliczanych do inwestycji ujmuje się w księgach rachunkowych oddzielnie, tzn. zysk ze sprzedaży - na koncie 75-0 "Przychody finansowe", a stratę na sprzedaży - na koncie 75-1 "Koszty finansowe".

Natomiast w rachunku zysków i strat przychody ze zbycia inwestycji i koszty uzyskania tych przychodów wykazywane są po ich kompensacie - jako:

1) "Zysk ze zbycia inwestycji" (jeśli wynik ze zbycia jest dodatni) - w przychodach finansowych w pozycji J.III wariantu kalkulacyjnego lub G.III wariantu porównawczego,

2) "Strata ze zbycia inwestycji" (jeśli wynik ze zbycia jest ujemny) - w kosztach finansowych odpowiednio w pozycji K.II wariantu kalkulacyjnego lub H.II wariantu porównawczego.

W wyżej wymienionych pozycjach rachunku zysków i strat nie wykazuje się wyniku ze zbycia akcji i udziałów własnych ani zysku (straty) ze zbycia inwestycji w nieruchomości i prawa.

Przykład

I. Założenia:

1. W czerwcu 2010 r. jednostka zakupiła 200 szt. akcji spółki giełdowej. Cena nabycia akcji wyniosła: 38 zł/szt. Jednostka zaliczyła zakupione akcje do krótkoterminowych aktywów finansowych, jako aktywa przeznaczone do obrotu. W ciągu 3 miesięcy jednostka sprzedała akcje. Cena sprzedaży wyniosła: 45 zł/szt.

2. Rachunek zysków i strat jednostka sporządza w wariancie kalkulacyjnym.

II. Dekretacja:
 

Opis operacji
Kwota
Konto
Wn
Ma
1. PK - zakup akcji: 200 szt. × 38 zł/szt. =
7.600 zł
14
13-0
2. PK - rozchód sprzedanych akcji w cenie nabycia: 200 szt. × 38 zł/szt. =
7.600 zł
75-1
14
3. PK - przychód ze sprzedaży akcji: 200 szt. × 45 zł/szt. =
9.000 zł
24
75-0
4. WB - wpływ należności za sprzedane akcje
9.000 zł
13-0
24

III. Księgowania:

Kliknij, aby powiększyć obraz

IV. Prezentacja w rachunku zysków i strat:

Na operacji sprzedaży akcji jednostka odnotowała zysk w wysokości: 9.000 zł - 7.600 zł = 1.400 zł, który w rachunku zysków i strat w wariancie kalkulacyjnym powinien zostać wykazany w pozycji J.III. "Zysk ze zbycia inwestycji".

Fragment rachunku zysków i strat w wersji kalkulacyjnej

Wiersz
Wyszczególnienie
Dane za 2010 r. 
(w złotych)
J. 
Przychody finansowe (...) 
1.400
III.
Zysk ze zbycia inwestycji (...)
1.400

 
A.RACHUNKOWOŚĆ FINANSOWA
 I.Sporządzamy sprawozdanie finansowe za 2010 r.
A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni temat   powrót do spisu tematów Sporządzamy sprawozdanie finansowe - sgk.gofin.pl   następny temat

Sklep internetowy - sklep.gofin.plSklep internetowy - sklep.gofin.pl

Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60