Ostatnia aktualizacja: 19.12.2014 r., godz. 13:23  Ilość wizyt w ciągu ostatnich 30 dni - 418.552
BOK tel. 95 720 85 40, Formularz kontaktowy
użytkownik
hasło
Wyszukiwarka
Uwzględnij roczniki: 2010 2011 2012 2013 2014
Do 31 grudnia 2014 r. należy powiadomić US o rezygnacji z bilansowej metody ustalania różnic kursowych.
Zamknij
 
III.PODATEK VAT
A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni temat   powrót do spisu tematów VAT - sgk.gofin.pl   następny temat

Zmiana przeznaczenia towaru - zasady dokonywania korekty VAT

Zmiana przeznaczenia występuje wówczas, gdy np. towar został zakupiony do czynności opodatkowanych, lecz po pewnym czasie zostanie przeznaczony do czynności zwolnionych z VAT lub mieszanych (opodatkowanych i zwolnionych z VAT) - lub odwrotnie. Te sytuacje występują w praktyce bardzo często, gdyż nie ograniczają się one tylko do zmiany profilu działalności gospodarczej, rezygnacji z rozliczania VAT, czy powrotu do rozliczania VAT. Zmiana przeznaczenia występuje również w przypadku, gdy towar zakupiony do działalności opodatkowanej zostaje sprzedany, a sprzedaż korzysta ze zwolnienia z VAT. To najczęściej ma miejsce przy sprzedaży samochodów osobowych lub nieruchomości.

Przypomnijmy, że sprzedaż samochodu osobowego, przy nabyciu którego przysługuje ograniczone prawo do odliczenia VAT (generalnie 60% kwoty podatku, nie więcej niż 6.000 zł), jest zwolniona z VAT, jeżeli od nabycia prawa do rozporządzania samochodem jak właściciel (w uproszczeniu - od zakupu/wykupu z leasingu) upłynęło przynajmniej pół roku. Natomiast sprzedaż budynku, budowli lub ich części jest zwolniona z VAT np. gdy od zakupu upłynęły 2 lata (sprzedaż po 2 latach od pierwszego zasiedlenia). Szczegółowe regulacje w zakresie zwolnienia z VAT przy sprzedaży budynku (budowli, itp.) zawiera art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT.
 

Przykład

Podatnik kupił samochód osobowy, który wykorzystywał do działalności opodatkowanej. Od zakupu odliczono VAT w wysokości 60% kwoty podatku, nie więcej niż 6.000 zł. Po 8 miesiącach podatnik samochód ten sprzedał. Ponieważ sprzedaż jest zwolniona z VAT, spowodowała zmianę przeznaczenia samochodu (ze związku z działalnością opodatkowaną na związek z czynnością zwolnioną z VAT - ze sprzedażą).

WAŻNE: Zmiana przeznaczenia towaru zobowiązuje do korekty odliczonego VAT, jeżeli następuje w tzw. "okresie korekty". Szczegółowe regulacje w tym zakresie zawiera art. 91 ustawy o VAT.

Okresy korekty

Dla środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych (dalej: WNiP) o wartości początkowej przekraczającej 15.000 zł okres korekty wynosi 5 lat (a dla nieruchomości i prawa wieczystego użytkowania gruntów - 10 lat), licząc od roku, w którym ww. składniki majątku zostały oddane do użytkowania. Tu zatem okres korekty liczy się w latach, czyli bez znaczenia jest, czy oddanie składnika majątku do używania nastąpiło na początku roku (np. w styczniu), czy pod koniec roku (np. w grudniu).

Z kolei z art. 91 ust. 7c ustawy o VAT wynika, że dla środków trwałych i WNiP o wartości nieprzekraczającej 15.000 zł oraz dla wyposażenia korekty nie dokonuje się, jeżeli od końca okresu rozliczeniowego, w którym wydano towary lub usługi do użytkowania, upłynęło 12 miesięcy. Przyjmuje się zatem, że dla tych składników majątku okres korekty wynosi 12 miesięcy. Zaznaczamy jednak, że dotyczy to tylko składników majątku, które po zmianie przeznaczenia będą wykorzystywane tylko do działalności opodatkowanej lub tylko do zwolnionej z VAT (piszemy o tym w dalszej części tego artykułu).
 

Przykład

W marcu 2012 r. podatnik kupił i przyjął do używania środki trwałe o wartości początkowej:

  • przekraczającej 15.000 zł (budynek i samochód),

  • nieprzekraczającej 15.000 zł (komputer).

Okresy korekty wynoszą odpowiednio:

  • dla budynku: 10 lat (lata 2012-2021),

  • dla samochodu: 5 lat (lata 2012-2016),

  • dla komputera: 12 miesięcy (okres korekty upłynie 31 marca 2013 r.).

Uwaga! Dla towarów handlowych, materiałów, itp., ustawodawca nie wprowadził okresu korekty, co oznacza, że bez względu na to, ile czasu upłynęło od zakupu, zmiana przeznaczenia powoduje konieczność korekty VAT.

Zaznaczamy przy tym, że korekta podatku jest dokonywana tylko od towarów nabytych od 1 maja 2004 r. (dotyczy zarówno środków trwałych, wyposażenia, jak i towarów handlowych). Natomiast VAT od towarów nabytych przed tą datą nie podlega żadnej korekcie (nawet jeżeli zmiana przeznaczenia nastąpi w okresie korekty).

Sposób korygowania VAT

Środki trwałe (WNiP) o wartości początkowej przekraczającej 15.000 zł

Jak już wskazano, dla środków trwałych (WNiP) o wartości początkowej przekraczającej 15.000 zł obowiązuje 5- lub 10-letni okres korekty (dotyczy nieruchomości). Jeżeli w tym okresie nastąpi zmiana przeznaczenia towaru, korekcie podlega odpowiednio 1/5 lub 1/10 kwoty podatku za każdy rok pozostający do końca okresu korekty. Z tym że, jeżeli zmiana przeznaczenia związana jest:

1) ze sprzedażą składnika majątku lub likwidacją działalności gospodarczej - korekta ma charakter jednorazowy, a VAT koryguje się w miesiącu (kwartale) sprzedaży (likwidacji działalności),

2) z innych przyczyn (np. gdy zmiana przeznaczenia następuje w związku z rezygnacją z rozliczania VAT lub powrotem do statusu czynnego podatnika VAT) - korektę przeprowadza się etapami, w wysokości 1/5 lub 1/10 (dotyczy nieruchomości) kwoty podatku za każdy rok pozostający do zakończenia okresu korekty i wykazuje się ją w deklaracjach VAT za pierwszy miesiąc (kwartał) roku następującego po roku, którego korekta dotyczy (np. jeżeli zmiana przeznaczenia wystąpi w 2012 r., korekta wykazywana jest w deklaracjach za styczeń/I kwartał, począwszy od 2013 r.).

Uwaga! Wycofanie z działalności gospodarczej towaru i przekazanie go np. na cele prywatne wywołuje te same skutki co jego sprzedaż - również w zakresie korekty VAT (jeżeli przy nabyciu tego towaru przysługiwało prawo do odliczenia VAT). Oznacza to, że np. wycofując z firmy na cele prywatne samochód osobowy w okresie korekty, przy nabyciu którego odliczono część VAT, podatnik powinien dokonać korekty podatku jednorazowo, w miesiącu (kwartale) przekazania go na cele prywatne (przy założeniu, że wycofanie samochodu jest zwolnione z VAT, czyli gdy następuje po pół roku od nabycia).
 

Przykład

W 2010 r. do działalności opodatkowanej podatnik kupił samochód osobowy za 100.000 zł plus VAT 22.000 zł. Od zakupu odliczono VAT w wysokości 6.000 zł (60% kwoty podatku, nie więcej niż 6.000 zł).

W 2012 r. podatnik sprzedaje ten samochód. Sprzedaż jest zwolniona z VAT, czyli następuje zmiana przeznaczenia towaru w okresie korekty (okres korekty obejmuje lata 2010-2014). Podatnik musi skorygować odliczony VAT, który "przypada" na lata 2012-2014. Skoryguje zatem 3/5 odliczonego podatku, czyli kwotę 3.600 zł (6.000 zł x 3/5). Kwotę tę wykaże w deklaracji VAT w poz. 53 ze znakiem "minus" w miesiącu (kwartale) sprzedaży. Zmniejszy ona kwotę podatku naliczonego za dany okres rozliczeniowy.


Zmiana przeznaczenia towaru - zasady dokonywania korekty VAT

Uwaga: W poz. 55 podano kwotę przykładową.

Te same skutki wystąpiłyby w przypadku, gdyby podatnik przekazał ww. samochód na cele prywatne.


Przykład

Załóżmy, że podatnik z poprzedniego przykładu, w 2012 r. zrezygnował z rozliczania VAT (wybrał zwolnienie podmiotowe z VAT). Korekta VAT od ww. samochodu będzie dokonywana sukcesywnie, począwszy od deklaracji za styczeń 2013 r. (korekta za 2012 r.), a potem w deklaracji za styczeń 2014 i 2015 r. (jeżeli podatnik nadal będzie zwolniony z VAT). W każdej z tych deklaracji podatnik skoryguje VAT w wysokości 6.000 zł x 1/5 = 1.200 zł.

Gdyby jednak wcześniej samochód ten sprzedano (np. w lipcu 2013 r.), w miesiącu sprzedaży podatnik skorygowałby VAT za cały pozostały okres korekty (czyli za lata 2013-2014). Korekta wyniosłaby: 6.000 zł x 2/5 = 2.400 zł.


Przykład

Załóżmy, że podatnik, o którym mowa w poprzednich przykładach, ww. samochód wykorzystywał do czynności mieszanych (opodatkowanych i zwolnionych z VAT), a przy zakupie odliczył VAT, stosując wstępny wskaźnik proporcji z 2009 r. - 80%. Odliczył zatem 6.000 zł x 80% = 4.800 zł. Po zakończeniu 2010 r. i 2011 r. podatnik dokonał korekty VAT, stosując rzeczywisty wskaźnik proporcji z tych lat.

W 2012 r. podatnik likwiduje działalność gospodarczą. Przedmiotowy samochód musi wykazać w spisie z natury i opodatkować (przyjmując za podstawę opodatkowania cenę rynkową netto). Ponieważ samochód zostanie opodatkowany w spisie z natury przyjmuje się, że od 2012 r. jest on wykorzystywany tylko do czynności opodatkowanych (nastąpiła zmiana przeznaczenia - ze związku z czynnościami mieszanymi na związek z czynnością opodatkowaną). Podatnik może zatem skorygować VAT za lata 2012-2014. Korekta VAT "in plus" wyniesie:

(6.000 zł - 4.800 zł) x 3/5 = 720 zł.

Pewne wątpliwości co do sposobu korekty VAT powstają w sytuacji, gdy w ciągu roku kilkakrotnie następuje zmiana przeznaczenia środka trwałego.
 

Przykład

Podatnik świadczy usługi transportowe opodatkowane VAT. Do działalności wykorzystuje samochód osobowy, przy nabyciu którego odliczył VAT (z uwzględnieniem ustawowego limitu).

W marcu 2012 r. podatnik rozpoczął świadczenie usług finansowych, zwolnionych z VAT, na poczet których przekazał ww. samochód. Załóżmy, że w listopadzie br. podatnik ponownie przekaże go do celów działalności opodatkowanej. Czy w takim przypadku trzeba będzie korygować VAT, a jeżeli tak - w jakiej wysokości?

Przepisy dotyczące korekty VAT nie precyzują, jak postąpić w sytuacji zaprezentowanej w przykładzie. Jedynie w art. 91 ust. 7a zdanie drugie ustawy o VAT postanowiono, że korekty dokonuje się przy każdej kolejnej zmianie prawa do odliczeń, jeżeli zmiana ta następuje w okresie korekty. To z kolei oznacza, że w przedstawionej sytuacji - co do zasady - zarówno zmiana przeznaczenia dokonana w marcu, jak i w listopadzie br., powoduje obowiązek skorygowania VAT. Ponieważ jednak korekta VAT ma w przedmiotowej sprawie charakter roczny (dokonuje się jej dopiero po zakończeniu roku), to skoro na początku i na końcu roku samochód był wykorzystywany do działalności opodatkowanej, to w zasadzie korekta VAT nie powinna być konieczna. Wprawdzie można mieć wątpliwości, czy brak korekty jest właściwy, skoro przez część roku samochód był faktycznie wykorzystywany do działalności zwolnionej i logiczne byłoby skorygowanie VAT za miesiące, w których samochód był wykorzystywany do tych celów, lecz ustawodawca nie przewidział dokonywania korekty miesięcznej, stąd wydaje się, że takie postępowanie nie jest właściwe.

Korekta VAT od niskocennych środków trwałych (WNiP) i wyposażenia

Dla niskocennych składników majątku generalnie obowiązuje 12-miesięczny okres korekty. Jeżeli w tym okresie zmienią one swoje przeznaczenie wyłącznie do czynności opodatkowanych lub wyłącznie do zwolnionych z VAT (tak będzie np. przy rezygnacji z rozliczania VAT), podatnik będzie musiał skorygować cały VAT. Korekty tej dokona w okresie rozliczeniowym, w którym wystąpiła zmiana przeznaczenia towaru.
 

Przykład

W marcu 2011 r. podatnik kupił komputer do wykonywania czynności opodatkowanych. VAT w wysokości 500 zł odliczono.

Od stycznia 2012 r. podatnik zrezygnował z rozliczania VAT (przeszedł na zwolnienie podmiotowe z VAT). Nastąpiła zatem zmiana przeznaczenia towaru w okresie jego korekty (ze związku z działalnością opodatkowaną na związek z działalnością zwolnioną z VAT). W deklaracji za styczeń 2012 r. podatnik powinien skorygować VAT w wysokości 500 zł (podatnik powinien złożyć deklarację, pomimo że w styczniu korzystał już ze zwolnienia z VAT).

Inaczej jest natomiast w przypadku, gdy ww. składnik majątku zostaje przeznaczony do czynności mieszanych. Wówczas - na mocy art. 91 ust. 7b ustawy o VAT - korekty dokonuje się zgodnie z ust. 1, ust. 2 zdanie trzecie i ust. 3 tego artykułu, czyli że korekta dokonywana jest dopiero po zakończeniu roku, w którym towar został oddany do użytkowania. To z kolei oznacza, że w tym przypadku korekta jest konieczna tylko wówczas, gdy przeznaczenie do działalności mieszanej następuje w tym samym roku, w którym składnik majątku oddano do użytkowania.
 

Przykład

W kwietniu 2012 r. podatnik kupił meble biurowe o wartości początkowej nieprzekraczającej 15.000 zł. Ponieważ meble miały służyć wyłącznie działalności opodatkowanej, VAT od ich zakupu odliczono w całości.

Załóżmy, że od czerwca br. podatnik rozpocznie wykonywanie czynności zwolnionych z VAT i do końca roku będzie odliczał VAT na podstawie wskaźnika proporcji ustalonego z naczelnikiem urzędu skarbowego (art. 90 ust. 8 ustawy o VAT). Od czerwca br. meble biurowe będą wykorzystywane do działalności mieszanej (opodatkowanej i zwolnionej z VAT).

Ponieważ nastąpiła zmiana przeznaczenia mebli (z działalności opodatkowanej na działalność mieszaną), podatnik powinien skorygować VAT po zakończeniu br. (w deklaracji VAT za styczeń 2013 r.), uwzględniając rzeczywisty wskaźnik proporcji za 2012 r.

Gdyby natomiast podatnik przeznaczył ww. meble do czynności mieszanych w 2013 r. (obojętnie, w którym miesiącu), nie musiałby korygować VAT.

Korekta VAT od towarów handlowych, surowców, materiałów

Jak już wspomniano, dla towarów handlowych (surowców, materiałów) ustawodawca nie wprowadził okresów korekty. Jedyną graniczną datą jest tu 1 maja 2004 r. Jeżeli zakup towaru nastąpił po tym dniu, to zmiana jego przeznaczenia zobowiązuje do korekty VAT. Korekty tej dokonuje się w okresie rozliczeniowym, w którym wystąpiła ta zmiana.
 

Przykład

W 2009 r. podatnik kupił towar handlowy. Ponieważ wówczas był on czynnym podatnikiem VAT, od zakupu odliczył VAT w całości.

Od stycznia 2012 r. podatnik korzysta ze zwolnienia podmiotowego z VAT. Towary zmieniły zatem przeznaczenie (ze związku z działalnością opodatkowaną na związek z działalnością zwolnioną). W styczniu br. podatnik powinien był zatem skorygować w całości VAT odliczony od zakupu tych towarów. Korektę powinien wykazać w deklaracji VAT w poz. 54 ze znakiem "minus".

Zmiana przeznaczenia towaru - zasady dokonywania korekty VAT


 
III.PODATEK VAT
A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni temat   powrót do spisu tematów VAT - sgk.gofin.pl   następny temat

Sklep internetowy - sklep.gofin.plSklep internetowy - sklep.gofin.pl

Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60