Ostatnia aktualizacja: 22.07.2014 r., godz. 12:03  Ilość wizyt w ciągu ostatnich 30 dni - 310.126
BOK tel. 95 720 85 40, Formularz kontaktowy
użytkownik
hasło
Wyszukiwarka
Uwzględnij roczniki: 2010 2011 2012 2013 2014
31 lipca 2014 r. upływa termin na złożenie oświadczenia w sprawie dalszego członkostwa w ofe
SPIS NUMERÓW CZASOPISMA
Rocznik
Dodatki do czasopisma
PORADNIK VAT
 
A.OBRÓT KRAJOWY
A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł   powrót do spisu treści czasopisma   następny artykuł

Obowiązek podatkowy w usługach transportowych


1. Szczególny moment powstania obowiązku podatkowego

Dla usług transportu osób i ładunków kolejami, taborem samochodowym, statkami pełnomorskimi, środkami transportu żeglugi śródlądowej i przybrzeżnej, promami, samolotami i śmigłowcami, moment powstania obowiązku podatkowego określony został w art. 19 ust. 13 pkt 2 ustawy o VAT.

Uwaga

W stosunku do usług transportu towarów i osób obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30. dnia, licząc od dnia wykonania tych usług.

Otrzymanie części zapłaty (ceny) powoduje powstanie obowiązku podatkowego w tej części. Jeżeli więc podatnik nie otrzymał żadnej płatności w ciągu 30 dni od dnia wykonania usługi (jak i przed wykonaniem usługi), obowiązek podatkowy będzie u niego powstawał 30. dnia od jej wykonania. Późniejsze otrzymanie zapłaty (czy nawet jej brak) nie będzie już wpływać w żaden sposób na powstały obowiązek podatkowy w podatku VAT.

Warto przy tym zaznaczyć, iż zarówno z orzecznictwa, jak i wyjaśnień organów podatkowych wynika, iż zapis: "nie później niż 30. dnia licząc od dnia wykonania usługi" należy rozumieć w ten sposób, iż usługę (przy braku zapłaty) należy opodatkować dokładnie w trzydziestym dniu licząc od dnia jej wykonania. Przykładem może być interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 2 września 2010 r., nr IBPP2/443-498/10/ICz, czy wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 362/10.

Przykład

Usługa transportu towarów została wykonana 5 lipca 2011 r. Fakturę VAT wystawiono 9 lipca 2011 r. W zależności od tego, w którym miesiącu dokonano zapłaty, rozliczenia podatku VAT należy dokonać w następujący sposób:

1) jeśli zapłata za fakturę miała miejsce w lipcu, to obowiązek podatkowy powstał w lipcu - w dniu zapłaty,

2) jeśli jednak podatnik nie otrzymał zapłaty do dnia 4 sierpnia 2011 r., wówczas obowiązek podatkowy powstał w dniu 4 sierpnia 2011 r.

Data wystawienia faktury pozostaje bez znaczenia dla powstania obowiązku podatkowego


Uwaga

Aby właściwie określić moment powstania obowiązku podatkowego dla usług transportowych należy znać dwie daty: datę zapłaty za usługę oraz datę wykonania usługi. Przy czym pierwsza z tych dat jest istotniejsza o tyle, że w sytuacji gdy odpowiednio wcześnie ma miejsce zapłata za usługę, data wykonania usługi traci często na znaczeniu.

Przykład

Usługa transportowa została wykonana w dniu 26 lipca 2011 r. Kontrahent zapłacił za usługę w dniu 2 sierpnia 2011 r. O powstaniu obowiązku podatkowego przesądza w tym przypadku termin zapłaty. Obowiązek podatkowy powstał zatem w dniu 2 sierpnia.

W przypadku gdy kontrahent nie ureguluje należności za usługę transportową, dla określenia momentu powstania obowiązku podatkowego istotny jest termin wykonania usługi. powstanie Obowiązek podatkowy od tej usługi powstanie w trzydziestym dniu od tej daty (czyli w dniu 25 sierpnia). Nawet gdyby kontrahent zapłacił za usługę dopiero we wrześniu, zapłata ta nie zmieniłaby momentu powstania obowiązku podatkowego.


2. Otrzymanie zaliczki

W przypadku usług transportowych, otrzymanie części zapłaty (ceny), powoduje powstanie obowiązku podatkowego w tej części (art. 19 ust. 15 ustawy o VAT). Dlatego też każda wpłacona zaliczka na poczet tych usług powoduje powstanie obowiązku podatkowego w stosunku do wpłaconej kwoty, niezależnie od tego kiedy zostanie wystawiona faktura potwierdzająca otrzymanie tej zaliczki.

Z chwilą otrzymania zaliczki na poczet usług transportowych powinna zostać wystawiona faktura VAT. Gdyby jednak wziąć pod uwagę brzmienie przepisu § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie faktur, można uznać, że faktura zaliczkowa może być wystawiona do 7 dni od dnia otrzymania zaliczki. Niezależnie jednak od tego, czy faktura zostanie wystawiona w dniu wpływu zaliczki, do siódmego dnia od tego zdarzenia, czy też jeszcze później, ma to znaczenie drugorzędne biorąc pod uwagę fakt, że i tak obowiązek podatkowy powstaje już z chwilą otrzymania zaliczki.

Przykład

Firma transportująca materiały budowlane na plac budowy, w dniu rozpoczęcia wykonywania usług, tj. 18 maja 2011 r., otrzymała zaliczkę w wysokości 10% wartości robót, tj. 7.380 zł. W chwili zakończenia usług, w dniu 2 lipca 2011 r. firma otrzymała kolejne 40%, tj. 29.520 zł. Pozostała część należności w kwocie 36.900 zł zostanie uiszczona w dwóch równych ratach płatnych 20 lipca i 20 sierpnia 2011 r.

Przy założeniu, że płatności dokonywane będą zgodnie z umową, obowiązek podatkowy powstanie w następujących momentach:

  • w maju 2011 r. powstał obowiązek podatkowy od uiszczonej kwoty zaliczki w wysokości 7.380 zł; VAT należny wyniósł 1.380 zł,
     
  • w lipcu 2011 r. powstał obowiązek podatkowy od kwoty:
     
  • 29.520 zł + 18.450 zł = 51.420 zł; VAT należny wyniósł 9.615 zł,
     
  • w sierpniu 2011 r. w wyniku upływu 30 dni od dnia wykonania robót powstał obowiązek podatkowy od pozostałej kwoty należności, tj. od kwoty 18.450 zł; VAT należny wyniósł 10.266 zł.

3. Data wykonania usługi

Szczególny moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku usług transportowych wymaga od wykonawcy usługi szczegółowego określenia momentu jej wykonania. Ustawa o VAT nie definiuje tego momentu, ani nie precyzuje w żaden sposób jakimi kryteriami należy posługiwać się dla jego określenia.

W wyroku z dnia 5 lutego 2002 r., sygn. akt I SA/Wr 1586/97 NSA uznał, że "O tym, czy dana usługa została faktycznie wykonana decyduje jej charakter. O charakterze i o dacie jej wykonania decydują strony umowy cywilnoprawnej, z wyjątkiem sytuacji, gdy moment ten określa powszechnie obowiązujący przepis prawa regulujący zasady wykonywania danego rodzaju usług".

Naszym zdaniem, za moment wykonania usługi należy uznać chwilę, w której następuje realizacja końcowego efektu danej usługi. Biorąc pod uwagę, że istotą usługi transportowej jest przewiezienie osób lub ładunku w określone miejsce (dostarczenie w dane miejsce) należy naszym zdaniem przyjąć, że usługa ta zostaje z reguły wykonana z momentem dostarczenia osób/towaru na miejsce przeznaczenia. W przypadku przewozów towarowych, jeśli dzień dokonania rozładunku nie jest tożsamy z dniem dostarczenia, należałoby przyjąć, iż dniem wykonania usługi jest dzień zakończenia rozładunku przewożonych towarów. Natomiast w żaden sposób nie można wiązać momentu powstania obowiązku podatkowego z datą wystawienia faktury, gdyż nie zezwala na to art. 19 ust. 13 pkt 2 ustawy o VAT wiążący obowiązek podatkowy z terminem zapłaty lub terminem wykonania usługi.


4. Świadczenie usług transportowych na rzecz zagranicznej firmy

W przypadku, gdy polska firma jest usługodawcą usług transportowych, na rzecz zagranicznego zleceniodawcy, miejsce opodatkowania tych usług będzie znajdowało się poza terytorium kraju (art. 28b ustawy). W związku z tym należy wziąć pod uwagę art. 109 ust. 3a ustawy. Przepis ten wskazuje, że uwzględniając moment powstania obowiązku podatkowego dla usług, których miejscem świadczenia nie jest terytorium kraju, należy wziąć pod uwagę moment powstania obowiązku podatkowego określany dla tego rodzaju usług świadczonych na terytorium kraju. Natomiast w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b, należy zastosować przepisy art. 19 ust. 19a i 19b.

Uwaga

Jeśli polski podatnik wykonał usługę transportu towarów na rzecz podatnika (z innego kraju UE lub spoza UE), to obowiązek podatkowy powstanie z chwilą wykonania usług (art. 19 ust. 19a ustawy), chyba że wcześniej uiszczono zapłatę (art. 19 ust. 19b).

Wyjątkiem będą usługi transportu towarów wykonywane w całości na terytorium kraju i świadczone dla podatnika, którego siedziba znajduje się na terytorium państwa trzeciego (art. 28f ust. 1a pkt 2 ustawy), a także usługi międzynarodowego transportu towarów środkami transportu morskiego lub lotniczego (§ 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie VAT). Dla tych powiem usług należy stosować przepisy krajowe tj. art. 19 ust. 13 pkt 2 lit a) ustawy, co wynika z faktu, że miejscem ich opodatkowania jest terytorium kraju i jednocześnie nie mają do nich zastosowania przepisy art. 28b ustawy.

Nie ma natomiast możliwości, aby usługa transportu towarów świadczona dla niepodatnika, opodatkowana była poza terytorium kraju. Gdyby bowiem usługa świadczona była dla niepodatnika, wówczas zastosowanie miałby art. 28c ustawy, czyli opodatkowanie w państwie, gdzie usługodawca ma swoją siedzibę, czyli w Polsce, a obowiązek podatkowy powstałby zgodnie z art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a).


5. Obowiązek podatkowy dla importu usług transportowych

Moment powstania obowiązku podatkowego w imporcie usług reguluje art. 19 ust. 19 ustawy o VAT. Przepis ten wskazuje, że dla obowiązku podatkowego w imporcie usług stosuje się przepisy krajowe, czyli art. 19 ust. 1, 4, 5, 11, ust. 13 pkt 1 lit. b) i c), pkt 2, 4 i 7-9 oraz ust. 14-16.

Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że w art. 19 ust. 19 ustawy znajduje się zastrzeżenie dla ust. 19a i 19b.

Art. 19 ust. 19a wskazuje, że obowiązek podatkowy w stosunku do usług, o których mowa w art. 28b (czyli usług świadczonych na rzecz podatnika, dla których miejsce świadczenia znajduje się w miejscu siedziby lub stałego miejsca zamieszkania nabywcy), powstaje zasadniczo z chwilą wykonania usługi. Jeżeli jednak przed wykonaniem usługi nabywca ureguluje część należności, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą dokonania zapłaty, w tej części, co wynika z ust. 19b.

W sytuacji natomiast, gdy w związku ze świadczeniem usług, o których mowa, ustalane będą następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, obowiązek podatkowy trzeba wykazywać z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te rozliczenia lub płatności, aż do momentu zakończenia świadczenia tych usług. Natomiast jeżeli usługi te są świadczone w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok i w związku z ich świadczeniem w danym roku nie upłyną terminy rozliczeń lub płatności, obowiązek podatkowy będzie powstawał z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tych usług (dla celów VAT rok podatkowy jest tożsamy z rokiem kalendarzowym).

Zatem przepisy krajowe regulujące moment powstania obowiązku podatkowego generalnie stosuje się również do importu usług, z wyjątkiem importu usług, do których zastosowanie ma art. 28b. Dla tej grupy usług ustawodawca określił moment powstania obowiązku podatkowego w art. 19 ust. 19a i 19b.

Art. 28b ustawy o VAT określa miejsce opodatkowania usług świadczonych na rzecz podatników. Art. 19 ust. 19a i 19b ustawy o VAT dotyczy więc tylko przypadków importu usług, czyli usług nabywanych przez polskich podatników, od podatników zagranicznych, jeśli miejsce świadczenia tych usług ustalane było w oparciu o jej art. 28b.

Przykładem takich usług są właśnie usługi transportowe świadczone np. przez unijną firmę na rzecz polskiego podatnika.

Przykład

Firma wykonuje usługi transportu towarów samochodami ciężarowymi. Kierowcy skorzystali 26 lipca 2011 r. z przeprawy promowej na trasie Polska - Szwecja. Transport promowy zamówiono przez Internet i został on potwierdzony rachunkiem z terminem płatności 1 sierpnia 2011 r.

Transport towarów zgodnie z art. 28b ustawy opodatkowany będzie w siedzibie nabywcy - Polsce jako import usług. Usługę należy wykazać w rozliczeniu za okres, w którym została wykonana (art. 19 ust. 19a ustawy), czyli w rozliczeniu za lipiec 2011 r.


A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł   powrót do spisu treści czasopisma   następny artykuł

Sklep internetowy - sklep.gofin.plSklep internetowy - sklep.gofin.pl

Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60