Ostatnia aktualizacja: 27.08.2014 r., godz. 15:02  Ilość wizyt w ciągu ostatnich 30 dni - 239.014
BOK tel. 95 720 85 40, Formularz kontaktowy
użytkownik
hasło
Wyszukiwarka
Uwzględnij roczniki: 2010 2011 2012 2013 2014
SPIS NUMERÓW CZASOPISMA
Rocznik
Dodatki do czasopisma
ZESZYTY METODYCZNE RACHUNKOWOŚCI
 
VI.POZOSTAŁE AKTYWA FINANSOWE
A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni artykuł   powrót do spisu treści czasopisma  

Udzielona pożyczka - wycena bilansowa według skorygowanej ceny nabycia

Definicja skorygowanej ceny nabycia w świetle polskiego prawa bilansowego

W myśl przepisów § 16 pkt 1 rozporządzenia o instrumentach finansowych, udzielone, nieprzeznaczone do sprzedaży pożyczki i należności własne wycenia się w skorygowanej cenie nabycia.

W sytuacji gdy jednostka odstąpiła od stosowania przepisów rozporządzenia o instrumentach finansowych z uwagi na fakt, iż jej roczne sprawozdanie finansowe nie podlega obowiązkowemu badaniu, wyceny udzielonych pożyczek dokonuje zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości. Oznacza to, że jednostki niestosujące przepisów rozporządzenia o instrumentach finansowych, udzielone pożyczki wyceniają na dzień bilansowy:

a) w kwocie wymaganej zapłaty, a więc niespłaconego kapitału, powiększonej, jeżeli przewiduje to umowa, o wymagające zapłaty odsetki (por. art. 28 ust. 1 pkt 7 ustawy o rachunkowości),

b) w skorygowanej cenie nabycia (mogą, ale nie muszą), a więc także w kwocie wymaganej zapłaty, ale zdyskontowanej, jeżeli są to pożyczki zaliczone do aktywów finansowych (por. art. 28 ust. 1 pkt 7a ustawy o rachunkowości).

Definicja skorygowanej ceny nabycia została określona identycznie zarówno w przepisach ustawy o rachunkowości (por. art. 28 ust. 8a tej ustawy), jak i w rozporządzeniu o instrumentach finansowych (por. § 3 pkt 12 tego rozporządzenia).

Skorygowana cena nabycia (zamortyzowany koszt) jest to cena nabycia, w jakiej składnik aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych został po raz pierwszy wprowadzony do ksiąg rachunkowych (wartość początkowa):

  • pomniejszona o spłaty wartości nominalnej (kapitału podstawowego),

  • odpowiednio skorygowana o skumulowaną kwotę zdyskontowanej różnicy między wartością początkową składnika i jego wartością w terminie wymagalności, wyliczoną za pomocą efektywnej stopy procentowej,

  • pomniejszona o odpisy aktualizujące wartość.

Natomiast efektywna stopa procentowa, w świetle § 3 pkt 11 rozporządzenia o instrumentach finansowych, to stopa, za pomocą której następuje zdyskontowanie do bieżącej wartości związanych z instrumentem finansowym przyszłych przepływów pieniężnych oczekiwanych w okresie do terminu wymagalności, a w przypadku instrumentów o zmiennej stopie procentowej - do terminu następnego oszacowania przez rynek poziomu odniesienia. Efektywna stopa procentowa stanowi wewnętrzną stopę zwrotu składnika aktywów lub zobowiązania finansowego za dany okres.

Przy wyliczeniu skumulowanej kwoty dyskonta aktywów finansowych i zobowiązań finansowych za pomocą efektywnej stopy procentowej uwzględnia się wszelkie opłaty płacone lub otrzymywane przez strony kontraktu.
 

Skutki przeszacowania aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych w wysokości skorygowanej ceny nabycia (z wyjątkiem pozycji zabezpieczanych i zabezpieczających) zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych okresu sprawozdawczego, w którym nastąpiło przeszacowanie. Do przychodów lub kosztów finansowych zalicza się również pozostałe różnice ustalone na dzień wyłączenia aktywów i zobowiązań finansowych z ksiąg rachunkowych (por. § 22 rozporządzenia o instrumentach finansowych).

Ustalenie skorygowanej ceny nabycia i ewidencja pożyczki na przykładzie liczbowym

Ustalenie skorygowanej ceny nabycia i ewidencję udzielonej pożyczki do momentu jej wyłączenia z ksiąg rachunkowych (spłaty) przedstawiono na przykładzie.

Przykład

I. Założenia:

1. Spółka z o.o. "X" 6 stycznia 2010 r. udzieliła pożyczki w kwocie: 250.000 zł innej spółce z o.o. "Y". Zgodnie z umową spłata pożyczki następować ma w 5 ratach, płatnych na koniec roku wraz z oprocentowaniem wynoszącym 5%. Na dzień przekazania pożyczki spółka pobrała prowizję w kwocie: 3.750 zł.

2. Spółka z o.o. "Y" spłaciła pożyczkę zgodnie z umową na koniec 2010 roku.

3. Spółka "X" stosuje przepisy rozporządzenia o instrumentach finansowych i udzielone pożyczki wycenia według skorygowanej ceny nabycia.

II. Obliczenia:

1. Efektywna stopa procentowa - IRR

W praktyce do wyliczenia efektywnej stopy procentowej dla rzeczywistych przepływów pieniężnych najczęściej używa się arkusza kalkulacyjnego z wbudowaną funkcją IRR. W niniejszym przykładzie stopę procentową obliczono przy zastosowaniu funkcji IRR arkusza kalkulacyjnego Excel.
 

Plan spłaty
06.01.2010 r.
31.12.2010 r.
31.12.2011 r.
31.12.2012 r.
31.12.2013 r.
31.12.2014 r.
1. Kwota udzielonej pożyczki
250.000
 
 
 
 
 
2. Bilans otwarcia
 
250.000
200.000
150.000
100.000
50.000
3. Prowizja otrzymana
3.750
 
 
 
 
 
4. Odsetki
 
12.500
10.000
7.500
5.000
2.500
5. Rata kapitału
 
50.000
50.000
50.000
50.000
50.000
6. Rata kapitału + odsetki
 
62.500
60.000
57.500
55.000
52.500
7. Bilans zamknięcia (wartość bez wyceny według skorygowanej ceny nabycia)
250.000
200.000
150.000
100.000
50.000
0
8. Przepływy pieniężne
- 246.250
62.500
60.000
57.500
55.000
52.500
9. IRR
5,5661%
         

2. Skorygowana cena nabycia (w pełnych złotych)
 

Rok
Skorygowana cena nabycia na początku roku
Odsetki według IRR
(kol. 2 x IRR)
Odsetki zapłacone
Przepływy pieniężne
(odsetki + raty)
Skorygowana cena nabycia na koniec roku (kol. 2 + 3 - 5)
1
2
3
4
5
6
01/2010
 
 
 
(- 250.000 + 3.750)
 
12/2010
246.250
13.706
12.500
62.500
197.456
12/2011
197.456
10.991
10.000
60.000
148.447
12/2012
148.447
8.263
7.500
57.500
99.210
12/2013
99.210
5.522
5.000
55.000
49.732
12/2014
49.732
2.768
2.500
52.500
0

III. Dekretacja:
 

Opis operacji
Kwota
Konto
Wn
Ma
A. Zapisy w księgach 2010 r.
1. WB - udzielenie pożyczki:      
   a) potwierdzenie przelewu (kwota pożyczki 
      pomniejszona o prowizję)
246.250 zł
 
13-0
   b) kwota pożyczki
250.000 zł
24-0/1
 
   c) pobrana prowizja
3.750 zł
 
75-0
2. WB - spłata raty pożyczki wraz z odsetkami:      
   a) potwierdzenie przelewu (rata + odsetki)
62.500 zł
13-0
 
   b) rata pożyczki
50.000 zł
 
24-0/1
   c) odsetki
12.500 zł
 
75-0
3. PK - wycena bilansowa pożyczki na 31 grudnia 2010 r. według skorygowanej ceny nabycia: 200.000 zł - 197.456 zł =
2.544 zł
75-1
24
B. Zapisy w księgach 2011 r.
1. WB - spłata raty pożyczki wraz z odsetkami:      
   a) potwierdzenie przelewu (rata + odsetki)
60.000 zł
13-0
 
   b) rata pożyczki
50.000 zł
 
24-0/1
   c) odsetki
10.000 zł
 
75-0
2. PK - wycena bilansowa pożyczki na 31 grudnia 2011 r. według skorygowanej ceny nabycia: 148.447 zł - (150.000 zł - 2.544 zł) =
991 zł
24-0/1
75-0
C. Zapisy w księgach 2012 r.
1. WB - spłata raty pożyczki wraz z odsetkami:      
   a) potwierdzenie przelewu (rata + odsetki)
57.500 zł
13-0
 
   b) rata pożyczki 50.000 zł  
24-0/1
   c) odsetki
7.500 zł
 
75-0
2. PK - wycena bilansowa pożyczki na 31 grudnia 2012 r. według skorygowanej ceny nabycia: 99.210 zł - (100.000 zł - 2.544 zł + 991 zł) =
763 zł
24-0/1
75-0
D. Zapisy w księgach 2013 r.
1. WB - spłata raty pożyczki wraz z odsetkami:      
   a) potwierdzenie przelewu (rata + odsetki)
55.000 zł
13-0
 
   b) rata pożyczki
50.000 zł
 
24-0/1
   c) odsetki
5.000 zł
 
75-0
2. PK - wycena bilansowa pożyczki na 31 grudnia 2013 r. według skorygowanej ceny nabycia: 49.732 zł - (50.000 zł - 2.544 zł + 991 zł + 763 zł) =
522 zł
24-0/1
75-0
E. Zapisy w księgach 2014 r.
1. WB - spłata raty pożyczki wraz z odsetkami:      
   a) potwierdzenie przelewu (rata + odsetki)
52.500 zł
13-0
 
   b) rata pożyczki
50.000 zł
 
24-0/1
   c) odsetki
2.500 zł
 
75-0
2. PK - wyksięgowanie różnicy powstałej na dzień wyłączenia z ksiąg rachunkowych pożyczki: 50.000 zł - 49.732 zł =
268 zł
24-0/1
75-0

IV. Księgowania:

A. Zapisy w księgach 2010 r.

Kliknij, aby powiększyć obraz

B. Zapisy w księgach 2011 r.

Kliknij, aby powiększyć obraz

C. Zapisy w księgach 2012 r.

Kliknij, aby powiększyć obraz

D. Zapisy w księgach 2013 r.

Kliknij, aby powiększyć obraz

E. Zapisy w księgach 2014 r.

Kliknij, aby powiększyć obraz

A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni artykuł   powrót do spisu treści czasopisma  

Sklep internetowy - sklep.gofin.plSklep internetowy - sklep.gofin.pl

Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60