Ostatnia aktualizacja: 18.12.2014 r., godz. 09:37  Ilość wizyt w ciągu ostatnich 30 dni - 437.485
BOK tel. 95 720 85 40, Formularz kontaktowy
użytkownik
hasło
Wyszukiwarka
Uwzględnij roczniki: 2010 2011 2012 2013 2014

SPIS NUMERÓW CZASOPISMA

Rocznik
Dodatki do czasopisma
UBEZPIECZENIA I PRAWO PRACY
 
I.WYBRANE ZAGADNIENIA Z ZAKRESU CZASU PRACY
A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni artykuł   powrót do spisu treści czasopisma   następny artykuł

Prywatne wyjścia z pracy

Prywatne wyjścia pracownika w godzinach pracy, za zgodą pracodawcy, są traktowane jako czasowa usprawiedliwiona nieobecność w pracy. Ponieważ powszechnie obowiązujące przepisy nie określają zasad udzielania tego rodzaju zwolnień od pracy, przyjmuje się, że kwestie te powinny być uregulowane w przepisach wewnątrzzakładowych obowiązujących u danego pracodawcy (np. zakładowym układzie zbiorowym, czy regulaminie pracy). Przepisy te powinny określać w jakich przypadkach i w jaki sposób pracownik może wnioskować o udzielenie zgody na prywatne wyjście w czasie godzin pracy, kto może wyrazić zgodę na taki wniosek i co najważniejsze, czy za ten czas pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, czy też jest zobowiązany do odpracowania czasu jego nieobecności. Niektórzy pracodawcy w aktach wewnątrzzakładowych dodatkowo zawierają zapisy, mówiące o tym, że czas odpracowania prywatnych wyjść nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych. Pracodawcy w ten sposób chcą uniknąć podwójnego płacenia - raz za czas, w którym podwładni są nieobecni w pracy w związku z załatwianiem własnych spraw i dodatkowo za godziny, w których odpracowują oni prywatne wyjście. Niektórzy eksperci prawa pracy uważają jednak takie zapisy za niezgodne z prawem.

Odpracowywanie prywatnych wyjść

Kwestia związana z udzieleniem czasu wolnego na wniosek pracownika była już przedmiotem jednego z orzeczeń Sądu Najwyższego. Zgodnie z wyrokiem z dnia 19 listopada 2003 r. (sygn. akt I PK 476/02, OSNP 2004/22/382), jeśli z inicjatywy pracownika została mu udzielona przerwa w pracy, w celu załatwienia spraw osobistych, za jej czas nie przysługuje wynagrodzenie, a za czas jej odpracowania w tym samym dniu, nie przysługuje pracownikowi rekompensata. W świetle powyższego wyroku przyjmuje się zatem, że jeśli pracownik odpracowuje prywatne wyjście w tym samym dniu, w którym korzystał z czasu wolnego, nie dochodzi do pracy w godzinach nadliczbowych.

Zdaniem niektórych ekspertów praca w nadgodzinach wystąpi jednak w przypadku, gdy pracownik będzie odpracowywał czas prywatnego wyjścia w innym dniu, gdyż wtedy dochodzi do przekroczenia dobowej normy czasu pracy. Wątpliwości budzi też odpracowywanie prywatnego wyjścia w dniu wolnym dla pracownika, a wynikającym z zasady średnio 5-dniowego tygodnia pracy. Praca taka nie spowoduje bowiem przekroczenia dobowej ani średniotygodniowej normy czasu pracy. Jednakże jeśli pracodawca nie odda pracownikowi w zamian dnia wolnego, może dojść do naruszenia zasady średnio 5-dniowego tygodnia pracy.

Z drugiej jednak strony zgodnie z wyrokami Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 1998 r. (sygn. akt I PKN 239/97, OSNP 1999/1/7) oraz z dnia 31 maja 2001 r. (sygn. akt I PKN 448/00, OSNP 2003/7/177), wykonywanie po godzinach pracy społecznie lub na zasadzie dobrowolności nie musi zostać uznane za pracę w godzinach nadliczbowych. Co oznacza, że nie w każdym przypadku wykonywanie pracy poza normalnymi godzinami, będzie pracą w godzinach nadliczbowych. Dodatkowym argumentem przemawiającym za tym, że czas odpracowywania prywatnych wyjść nie stanowi nadgodzin, jest to, iż nie zachodzą okoliczności, które dopuszczają pracę w nadgodzinach zgodnie z treścią art. 151 § 1 K.p., tj. nie pojawiły się szczególne potrzeby pracodawcy oraz nie powstała konieczność prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii.

Odpracowywanie jako nadgodziny - stanowisko PIP

Rozwiązaniem problemu związanego z tym jak należy traktować czas odpracowywania prywatnych wyjść z pracy zajął się Główny Inspektorat Pracy. W swoim stanowisku z dnia 7 grudnia 2010 r. w sprawie powstania godzin nadliczbowych przy odpracowywaniu prywatnych wyjść (nr pisma: GPP-459-4560-80-1/10/PE/RP) jednoznacznie uznaje czas ich odpracowywania za godziny nadliczbowe. Zdaniem PIP, jeśli odpracowywanie prywatnych wyjść spowoduje przekroczenie norm czasu pracy, np. dobowej normy czasu pracy, mamy do czynienia z nadgodzinami, które pracodawca jest zobowiązany pracownikowi zrekompensować. Dodatkowo w powyższym stanowisku podkreślono, że postanowienia zawarte w przepisach wewnątrzzakładowych o tym, że opracowywanie prywatnych wyjść nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych, są niezgodne z prawem. W ocenie PIP pracodawcy nie są jednakże zobowiązani do tego, aby podwójnie płacić pracownikom, gdyż podwładnemu, który korzysta z czasu wolnego w związku z załatwieniem osobistych spraw nie przysługuje wynagrodzenie. W związku z treścią art. 80 K.p., wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną, a za czas jej niewykonywania pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią. Pracodawcy mają jednakże możliwość zawarcia w aktach wewnątrzzakładowych regulacji korzystniejszych, a więc wprowadzenia zapisów stanowiących o tym, że za czas takiej nieobecności pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Jeśli jednak pracodawca nie chce płacić, warto aby informację taką również zawarł w przepisach zakładowych.

  Przykład  

Pracownik firmy produkcyjnej, który świadczy pracę od poniedziałku do piątku od 800 do 1600, poprosił przełożonego o wcześniejsze wyjście z pracy w poniedziałek o godzinie 1300, w celu załatwienia spraw osobistych. Kierownik działający w imieniu pracodawcy wyraził zgodę na opuszczenie stanowiska pracy, ale poinformował pracownika, że zgodnie z przepisami zakładowymi za czas ten nie przysługuje mu wynagrodzenie i dodatkowo jest on zobowiązany do odpracowania czasu jego nieobecności. Pracownik następnego dnia pozostał 3 godziny dłużej w pracy. W świetle powyższego stanowiska Państwowej Inspekcji Pracy, przepracowane we wtorek dodatkowe 3 godziny, stanowią niestety pracę w godzinach nadliczbowych, za które pracownikowi należy się dodatkowa rekompensata.


A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni artykuł   powrót do spisu treści czasopisma   następny artykuł

Sklep internetowy - sklep.gofin.plSklep internetowy - sklep.gofin.pl

Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60