Ostatnia aktualizacja: 23.07.2014 r., godz. 09:38  Ilość wizyt w ciągu ostatnich 30 dni - 310.126
BOK tel. 95 720 85 40, Formularz kontaktowy
użytkownik
hasło
Wyszukiwarka
Uwzględnij roczniki: 2010 2011 2012 2013 2014
31 lipca 2014 r. upływa termin na złożenie oświadczenia w sprawie dalszego członkostwa w ofe
SPIS NUMERÓW CZASOPISMA
Rocznik
Dodatki do czasopisma
ZESZYTY METODYCZNE RACHUNKOWOŚCI
 
II.DOKUMENTOWANIE ZMIAN W STANIE AKTYWÓW I PASYWÓW ORAZ KOSZTÓW I PRZYCHODÓW
 1.Charakterystyka aktywów
A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni artykuł   powrót do spisu treści czasopisma   następny artykuł

Aktywa obrotowe

Rzeczowe aktywa obrotowe

Aktywa obrotowe to składniki majątkowe, które zgodnie z oczekiwaniami przedsiębiorstwa zostaną zamienione na środki pieniężne lub zostaną zużyte w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego lub tzw. cyklu operacyjnego właściwego dla danej działalności, jeżeli trwa on dłużej niż 12 miesięcy. Z punktu widzenia funkcji jakie pełni ten majątek, dzieli się go na zapasy, należności krótkoterminowe i inwestycje krótkoterminowe.

Ustawa o rachunkowości(art. 3 ust. 1 pkt 18) definiuje aktywa obrotowe jako część aktywów, obejmującą:

  • rzeczowe aktywa obrotowe (zapasy) przeznaczone do zużycia lub zbycia w ciągu roku od dnia bilansowego lub w okresie dłuższym, jeżeli wynika to z właściwego dla danej działalności normalnego cyklu operacyjnego,

  • wszelkie należności z tytułu dostaw i usług oraz tę część pozostałych należności, która staje się wymagalna (wymaga spłaty) w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego,

  • aktywa finansowe, czyli instrumenty kapitałowe wyemitowane przez jednostkę i niektóre instrumenty finansowe dostępne lub przeznaczone do sprzedaży bądź instrumenty finansowe utrzymywane do momentu wykupu, ale płatne i wymagalne w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego,

  • aktywa pieniężne,

  • krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe kosztów i przychodów lub ich części, które wpływają na wynik finansowy następnego roku obrotowego (trwają nie dłużej niż 12 miesięcy od dnia bilansowego).

Przy czym do rzeczowych aktywów obrotowych (zapasów) zalicza się:
  • materiały nabyte w celu zużycia na własne potrzeby. Są one nabywane w innych przedsiębiorstwach z przeznaczeniem do zużycia w działalności operacyjnej. Do materiałów zalicza się zapasy surowców i zapasy materiałów służących do celów ogólnogospodarczych (np. materiały czystości) i administracyjnych (np. materiały biurowe),

  • produkty gotowe - wytworzone lub przetworzone przez jednostkę wyroby i usługi zdatne do sprzedaży,

  • produkcję niezakończoną - wytworzone przez jednostkę wyroby lub usługi jeszcze niezakończone, które w zależności od stopnia ich zaawansowania w procesie produkcyjnym przybierają postać produkcji w toku i półfabrykatów. Cechą charakterystyczną produkcji niezakończonej jest niezakończony cykl wytwarzania,

  • towary nabyte w celu odsprzedaży w stanie nieprzetworzonym. Są to wytworzone przez inne jednostki rzeczowe składniki aktywów obrotowych nabyte przez jednostkę z przeznaczeniem do dalszej odsprzedaży (w niezmienionej postaci). Fakt, że towary są niekiedy przed sprzedażą pakowane, porcjowane, butelkowane itp. nie wpływa przy tym na zaliczenie danych składników do towarów. Towarami są także własne produkty przedsiębiorstwa, ale tylko wtedy, gdy znajdują się w sklepach fabrycznych i sprzedawane są przez wytwórcę poprzez jego placówki handlowe.

Klasyfikowanie danego składnika zapasów do materiałów, towarów lub produktów gotowych zależy więc wyłącznie od zamierzonego w przedsiębiorstwie sposobu wykorzystania tego składnika. Oznacza to, iż ten sam rodzajowo składnik rzeczowych aktywów obrotowych może być uznany za towar, produkt gotowy lub materiał, np. w hurtowni spożywczej mąka będzie traktowana jako towar, ale gdyby jednostka działała w branży cukierniczej, byłaby ona surowcem (materiałem). Z kolei w jednostce zajmującej się przetwarzaniem ziarna na mąkę (w młynie), mąka będzie produktem gotowym.
 

Przykład

Materiały budowlane zakupione w celu odsprzedaży

W celu wykonania świadczonej przez nas usługi zakupujemy materiały budowlane, które odsprzedajemy w stanie nieprzetworzonym firmie, dla której wykonujemy usługę. Czy wartość zakupionych materiałów budowlanych należy zaliczyć do materiałów, czy towarów? Zakup i odsprzedaż materiałów nie jest podstawową działalnością jednostki - jest nią świadczenie usług.

Materiały budowlane, zakupione przez jednostkę w celu ich odsprzedaży w stanie nieprzetworzonym, powinny zostać zaliczone do towarów i ujęte w ewidencji księgowej za pośrednictwem konta 33 „Towary” - w przypadku ich magazynowania lub bezpośrednio w ciężar konta 73-1 „Wartość sprzedanych towarów w cenach zakupu (nabycia)” - w przypadku odpisywania ich wartości w ciężar kosztów w momencie zakupu.


Przykład

Nabyty grunt w księgach dewelopera

Deweloper zakupił grunt budowlany. Po jego podziale na działki budowlane, część działek będzie podlegać sprzedaży, a na części będą zbudowane domy i lokale na sprzedaż. Czy uzyskane z podziału odrębne działki gruntu budowlanego wprowadzić do ewidencji bilansowej jako środki trwałe, czy jako inwestycje w nieruchomości, a może jako towary?

W sytuacji opisanej w pytaniu firma nabyła grunt z przeznaczeniem dla celów produkcyjno-handlowych. Dlatego grunt ten wskazane jest zaliczyć do rzeczowych składników majątku obrotowego (towarów), a nie do środków trwałych, czy też inwestycji w nieruchomości.

Należności i inwestycje krótkoterminowe

Należności krótkoterminowe, zaliczane do aktywów obrotowych, obejmują wszystkie należności z tytułu dostaw i usług niezależnie od umownego terminu ich wymagalności (zapłaty), a także należności z innych tytułów niż sprzedaż (np. z tytułu udzielonych pożyczek dla pracowników, należności od budżetu z tytułu nadpłaconych podatków) wymagalne w ciągu 12 miesięcy od dnia kończącego rok obrotowy.

Do inwestycji krótkoterminowych zalicza się głównie krótkoterminowe aktywa finansowe, czyli składniki majątku, które będą w posiadaniu jednostki przez okres krótszy niż 12 miesięcy od dnia bilansowego, a w szczególności:

  • akcje i inne papiery wartościowe przeznaczone do sprzedaży,

  • udzielone innym jednostkom pożyczki,

  • środki pieniężne ulokowane na terminowych rachunkach bankowych,

  • środki pieniężne w kasie i na rachunkach,

  • inne środki pieniężne (np. czeki i weksle obce).

Jak już wspomniano środki pieniężne (traktowane jako krótkoterminowe inwestycje), którymi w danej chwili może dysponować jednostka są najbardziej płynnym składnikiem majątkowym. W zależności od miejsca ich przechowywania dzieli się je na:
  • środki pieniężne (gotówkę) w kasie,


  • środki pieniężne na rachunkach bankowych - środki znajdujące się w banku na tzw. rachunku bieżącym i na innych rachunkach bankowych.

Środki pieniężne są też dzielone - w zależności od waluty na jaką opiewają - na krajowe i zagraniczne środki pieniężne (waluty obce).

Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe

Jednostka wciąż musi przeprowadzać przegląd poniesionych kosztów i uzyskanych przychodów, dzieląc je na te, które wpływają na wynik bieżącego okresu oraz na tę część, która dotyczy przyszłych okresów sprawozdawczych.

Konsekwencją stosowania w rachunkowości zasady współmierności kosztów i przychodów jest m.in. zaliczenie do aktywów danego okresu kosztów, które zostały poniesione, ale dotyczą przyszłych okresów sprawozdawczych. W tym celu dokonuje się tzw. czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Aby dany wydatek można było zakwalifikować jako koszt przyszłych okresów sprawozdawczych powinien on spełnić warunki zaliczenia go do aktywów bilansu, czyli:

a) musi być skutkiem zdarzeń przeszłych,

b) mieć wiarygodnie określoną wartość,

c) powinien w przyszłości spowodować wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych.

Najtrudniejszym elementem do przeanalizowania przez jednostkę jest ocena spodziewanych korzyści ekonomicznych w związku z poniesionym kosztem. Nie zawsze poniesiony wydatek gwarantuje osiągnięcie korzyści ekonomicznych dla przedsiębiorstwa. Nakłady, co do których jest mały stopień prawdopodobieństwa, że przyniosą oczekiwane korzyści, należy księgować w koszty bieżącego okresu.

Jakie koszty powinny być rozliczane w czasie?

Czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów dokonuje się w odniesieniu do kosztów prostych (rodzajowych) działalności operacyjnej oraz kosztów finansowych.

Do kosztów działalności operacyjnej, które najczęściej rozlicza się w czasie zalicza się, np.:

a) koszty remontów środków trwałych (kapitalnych i średnich, nie zaś remontów bieżących i napraw),

b) koszty zakupu materiałów i towarów przypadające na zapasy materiałów i towarów,

c) opłaty ponoszone przy umowach leasingu operacyjnego, tzn. opłata za zawarcie umowy oraz opłata wstępna,

d) ubezpieczenia komunikacyjne i majątkowe,

e) koszty opłacane z góry za cały okres trwania umowy, np. czynsz, energia,

f) koszty prenumeraty czasopism,

g) roczne opłaty za wieczyste użytkowanie gruntu,

h) koszty przygotowania nowej produkcji,

i) koszty trwających prac rozwojowych, jeżeli zgodnie z przewidywaniami zakończą się powodzeniem i zostaną zaliczone do wartości niematerialnych i prawnych.

Przykładami kosztów finansowych rozliczanych w czasie są:

a) różnica między wyższą ceną wykupu a niższą ceną sprzedaży emitowanych przez jednostki obligacji,

b) koszty odsetek zapłaconych z góry od otrzymanych kredytów i pożyczek.

Czas rozliczania wymienionych kosztów powinien pokrywać się z okresem wynikającym z otrzymanych dokumentów źródłowych (np. w odniesieniu do kosztów ubezpieczeń będzie to okres wskazany w polisie, w przypadku kosztów najmu - umowa najmu).

Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów ze względu na ich prezentację w bilansie należy podzielić na:

a) długoterminowe rozliczenia międzyokresowe kosztów, dla których okres rozliczenia jest dłuższy niż 12 miesięcy od dnia, na który aktywa te są prezentowane w bilansie (pozycja A.V.2 w aktywach trwałych bilansu),

b) krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe kosztów, które obejmują okres rozliczenia krótszy niż 12 miesięcy od dnia bilansowego (pozycja B.IV w aktywach obrotowych bilansu).


A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni artykuł   powrót do spisu treści czasopisma   następny artykuł

Sklep internetowy - sklep.gofin.plSklep internetowy - sklep.gofin.pl

Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60