Ostatnia aktualizacja: 24.11.2014 r., godz. 07:23  Ilość wizyt w ciągu ostatnich 30 dni - 345.104
BOK tel. 95 720 85 40, Formularz kontaktowy
użytkownik
hasło
Wyszukiwarka
Uwzględnij roczniki: 2010 2011 2012 2013 2014

SPIS NUMERÓW CZASOPISMA

Rocznik
Dodatki do czasopisma
ZESZYTY METODYCZNE RACHUNKOWOŚCI
 
III.KONTO KSIĘGOWE - DEFINICJE, RODZAJE, ZASADY FUNKCJONOWANIA
A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni artykuł   powrót do spisu treści czasopisma   następny artykuł

Konta syntetyczne i konta analityczne

Na system ewidencji księgowej składają się konta syntetyczne (główne) i konta analityczne (pomocnicze do kont głównych).

Konta syntetyczne

Konta syntetyczne, zwane także głównymi (konta księgi głównej), to wszystkie konta bilansowe i wynikowe objęte wykazem w zakładowym planie kont danej jednostki. Służą do ewidencji księgowej operacji gospodarczych sumami zbiorczymi, zgodnie z zasadą podwójnego zapisu (tzn. odpowiednią, identyczną kwotę księguje się na przeciwstawnych stronach co najmniej dwóch kont).

Ewidencja syntetyczna (ewidencja na kontach księgi głównej) powinna spełniać równocześnie dwa warunki:

1) suma obrotów po stronie Wn (Dt) wszystkich kont syntetycznych powinna się równać sumie obrotów po stronie Ma (Ct) tych kont,

2) suma sald debetowych wynikających z zapisów na wszystkich kontach syntetycznych powinna się równać sumie sald kredytowych tych kont.

Konta księgi głównej stanowią podstawowe źródło informacji o zdarzeniach, które nastąpiły w danym okresie sprawozdawczym. Są to informacje o charakterze syntetycznym (zbiorczym), natomiast ich uszczegółowienie jest możliwe przez wprowadzenie kont ksiąg pomocniczych (kont analitycznych). Na podstawie zapisów na kontach syntetycznych i analitycznych sporządza się sprawozdania finansowe.

Konta analityczne

Konta analityczne (konta ksiąg pomocniczych) służą do uszczegółowienia i uzupełnienia (stąd ich inna nazwa - konta szczegółowe) zapisów kont księgi głównej. Ewidencję na kontach analitycznych prowadzi się w ujęciu (porządku) systematycznym jako wyodrębniony system ksiąg, kartotek (zbiorów kont), komputerowych zbiorów danych, uzgodniony z saldami i zapisami na kontach syntetycznych (kontach księgi głównej).

Na kontach analitycznych można w ciągu okresu sprawozdawczego stosować, obok lub zamiast jednostek pieniężnych, jednostki naturalne. Należy wówczas sporządzić na koniec okresu sprawozdawczego zestawienie zapisów dokonanych na kontach analitycznych w jednostkach naturalnych i ustalić ich wartość.

Konta analityczne prowadzi się w szczególności dla:

  • środków trwałych, w tym także środków trwałych w budowie, wartości niematerialnych i prawnych oraz dokonywanych od nich odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych,

  • rozrachunków z kontrahentami,

  • rozrachunków z pracownikami, a w szczególności jako imienną ewidencję wynagrodzeń pracowników zapewniającą uzyskanie informacji, z całego okresu zatrudnienia,

  • operacji sprzedaży (kolejno numerowane własne faktury i inne dowody, ze szczegółowością niezbędną do celów podatkowych),

  • operacji zakupu (obce faktury i inne dowody, ze szczegółowością niezbędną do wyceny składników aktywów i do celów podatkowych),

  • kosztów i istotnych dla jednostki składników aktywów,

  • operacji gotówkowych w przypadku prowadzenia kasy.

W odniesieniu do rzeczowych składników aktywów obrotowych posiadanych przez jednostkę możliwe jest stosowanie jednej z następujących metod prowadzenia kont analitycznych dla tych grup składników:

  • ewidencja ilościowo-wartościowa, w której dla każdego składnika ujmuje się obroty i stany w jednostkach naturalnych i pieniężnych,

  • ewidencja ilościowa obrotów i stanów, prowadzona dla poszczególnych składników lub ich jednorodnych grup wyłącznie w jednostkach naturalnych. Wartość stanu wycenia się przynajmniej na koniec okresu sprawozdawczego, za który następują rozliczenia z budżetem z tytułu podatku dochodowego, dokonane na podstawie danych rzeczywistych,

  • ewidencja wartościowa obrotów i stanów towarów oraz opakowań, prowadzona dla punktów obrotu detalicznego lub miejsc składowania, której przedmiotem zapisów są tylko przychody, rozchody i stany całego zapasu,

  • odpisywanie w koszty wartości materiałów i towarów na dzień ich zakupu lub produktów gotowych w momencie ich wytworzenia, połączone z ustalaniem stanu tych składników aktywów i jego wyceny oraz korekty kosztów o wartość tego stanu, nie później niż na dzień bilansowy.

Decyzję o stosowaniu jednej z wymienionych wyżej metod prowadzenia kont analitycznych dla poszczególnych grup rzeczowych składników aktywów obrotowych podejmuje kierownik jednostki, uwzględniając rodzaj i wartość tych grup składników.

Poszczególne konta analityczne są powiązane z macierzystym kontem syntetycznym na zasadzie tzw. zapisu powtarzanego. Oznacza to, że zapis na koncie analitycznym jest powtórzeniem zapisu dokonanego na koncie syntetycznym. Pamiętać przy tym należy, że do kont syntetycznych stosuje się - jak już wspomniano - zasadę podwójnego zapisu, natomiast konta analityczne funkcjonują na zasadzie jednostronnego zapisu, gdyż stanowią tylko powtórzenie zapisu dokonanego na koncie syntetycznym.

Prowadzenie kont analitycznych na zasadzie zapisu powtarzanego sprawia, że pomiędzy saldami i zapisami na kontach analitycznych a saldami i zapisami na kontach syntetycznych musi zachodzić zgodność. Zależność tę można wyrazić w sposób następujący:

  • obroty strony Wn konta syntetycznego są równe sumie obrotów stron Wn jego kont analitycznych,

  • obroty strony Ma konta syntetycznego są równe sumie obrotów stron Ma jego kont analitycznych,

  • saldo Wn konta syntetycznego jest równe sumie sald Wn jego kont analitycznych,

  • saldo Ma konta syntetycznego jest równe sumie sald Ma jego kont analitycznych.

W celu sprawdzenia czy zależności te są spełnione, sporządza się zestawienie obrotów i sald kont analitycznych prowadzonych do danego konta syntetycznego.

Powiązanie kont analitycznych z kontami syntetycznymi ilustruje poniższy przykład.

Przykład

I. Założenia:

W jednostce „X” na dzień 31 grudnia 2009 r. wartość początkowa środków trwałych zaewidencjonowana na koncie syntetycznym 01 „Środki trwałe” wynosi: 1.400.000 zł. Z ewidencji szczegółowej środków trwałych wynika, że w skład środków trwałych wchodzą:

1) budynki i lokale (konto 01-1): 700.000 zł, w tym: budynek biurowo-magazynowy: 700.000 zł,

2) maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania (konto 01-2): 370.000 zł, w tym: urządzenia i aparaty chłodnicze: 350.000 zł, zespoły komputerowe: 20.000 zł,

3) środki transportu (konto 01-3): 290.000 zł, w tym: samochód ciężarowy: 220.000 zł, samochód osobowy: 70.000 zł,

4) narzędzia, przyrządy, ruchomości i wyposażenie (konto 01-4): 40.000 zł, w tym: kserokopiarki: 15.000 zł, telefony (fax): 5.000 zł, meble biurowe: 20.000 zł.

II. Otwarcie kont na dzień 1 stycznia 2010 r.:

Konta syntetyczne

Kliknij, aby powiększyć obraz

Konta analityczne (do konta 01 „Środki trwałe”)

Kliknij, aby powiększyć obraz

A A A  
otwórz artykuł w nowym oknie drukuj artykuł poprzedni artykuł   powrót do spisu treści czasopisma   następny artykuł

Sklep internetowy - sklep.gofin.plSklep internetowy - sklep.gofin.pl

Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60